شناساییِ ابعاد فرهنگ‌سازمانی مطلوب و تأثیر آن بر مدیریت‌دانش، باتوجه‌به نقش میانجیِ انعطاف‌پذیریِ منابع انسانی در مراکز اطلاع‌رسانی دانشگاه‌های پیام نور سراسر کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

3 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

10.30484/nastinfo.2023.3429.2218

چکیده

هدف:هدف ازاین پژوهش : مراکز اطلاع رسانی در دانشگاه ها نیازمند این هستند که ارزش‌های خود را ارتقاء داده و آنها را با منافع و خواسته‌های ذی‌نفعانشان انطباق دهند. لذا، باید ظرفیت انطباقی خود را به واسطه‌ی ترویج مدیریت دانش ارتقا دهند. هدف از این پژوهش شناسایی ابعاد فرهنگ سازمانی مطلوب و تاثیر آن بر مدیریت دانش با توجه به نقش میانجی انعطاف‌پذیری منابع انسانی در مراکز اطلاع‌رسانی دانشگاه‌های پیام نور سراسر کشوربود.

روش پژوهش: روش پژوهش حاضر بر اساس هدف از نوع کاربردی، بر اساس روش گردآوری داده‌ها از نوع آمیخته (کیفی و کمی) و از منظر فلسفی مبتنی بر فلسفه اثبات‌گرایانه است که با رویکرد قیاسی- استقرایی انجام شده است. مشارکت‌کنندگان پژوهش در بخش کیفی شامل 15نفر از اساتید و خبرگان بودند که به صورت غیراحتمالی هدفمند انتخاب شدند و در بخش کمی شامل کلیه کارکنان مراکز اطلاع‌رسانی دانشگاه‌های پیام نور کشور در سال تحصیلی 1400-1401 به تعداد 1300 نفر بودند، که طبق فرمول کوکران در سطح اطمینان 95 درصد و درصد خطای 5 درصد، 297 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌های مورد نیاز از طریق پرسشنامه استاندارد مدیریت دانش لاوسون (2003)، پرسشنامه استاندارد انعطاف‌پذیری منابع انسانی باتاچاریا(2005) و پرسشنامه محقق‌ساخته فرهنگ سازمانی فراهم گردید. به منظور تایید پایایی یا قابلیت اطمینان پرسشنامه از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد. ضریب آلفای کرونباخ بزرگ‌تر از 7/0 برای تمامی پرسشنامه‌ها، پایایی آن‌ها را مورد تأیید قرار داد. تحلیل داده‌ها در بخش کیفی بر اساس رویکرد تحلیل تفسیری و روش تحلیل‌مضمون و در بخش کمی تحلیل توصیفی داده‌ها (فراوانی، درصد، میانگین، انحراف‌معیار) با استفاده از نرم‌افزار spss26 صورت پذیرفت و به منظور پاسخ به سؤالات پژوهش از مدل معادلات ساختاری با بهره‌گیری از نرم‌افزار SMART PLS استفاده شد.

یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که فرهنگ تعاملی، فرهنگ قانون محور، فرهنگ انسان محور و فرهنگ زیبایی شناسی به عنوان ابعاد فرهنگ سازمانی شناسایی شدند. عامل زیبایی‌شناسی با ضریب تأثیر 959/0 دارای بیش‌ترین ضریب تأثیر و در اولویت‌ اول بوده و عامل‌های قانون محور، تعاملی و انسان محور به ترتیب در اولویت‌های بعدی قرار گرفته‌اند. فرهنگ ‌سازمانی بر مدیریت دانش و انعطاف‌پذیری منابع انسانی و انعطاف‌پذیری منابع انسانی بر مدیریت دانش در مراکز اطلاع‌رسانی دانشگاه‌های پیام نور سراسر کشور تأثیر مثبت و معناداری دارد. انعطاف‌پذیری منابع انسانی رابطه بین فرهنگ سازمانی با مدیریت دانش را میانجی-گری می‌کند.(05/0>p).

نتیجه‌گیری: نتیجه این پژوهش با درنظرگرفتن نتایج به‌دست آمده، می‌توان گفت توجه به فرهنگ سازمانی در محیط کاری می‌تواند همچون مؤلفه‌ای‌ تأثیرگذار برارتقای مدیریت دانش و انعطاف‌پذیری منابع انسانی در نظر کارکنان قرار گیرد. لذا پیشنهاد می شود مدیران مراکز اطلاع ‌سانی دانشگاه‌های پیام نور کشور با فراهم آوردن زمینه فرهنگی مناسب، از انعطاف‌پذیری نیروی انسانی به عنوان دروازه ورود به مدیریت دانش با هدف ایجاد سازگاری سازمانی استفاده نمایند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Identification of Organizational Culture Dimensions and Their Impact on Knowledge Management, Considering the Mediating Role of HR Flexibility in Information Centers of Payame Noor University Nationwide

نویسندگان [English]

  • shahrzad ghasemi 1
  • Seyed Ali Asghar Razavi 2
  • safiyeh Tahmasebi Limooni 3
1 PhD student, Department of Information Science and Epistemology, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran
2 Department of Information Knowledge and Science, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran
3 Department of Knowledge and Information Sciences, Babol Branch, Azad Islamic University, Babol, Iran.
چکیده [English]

Purpose: Information centers in universities need to enhance their values and align them with the interests and demands of stakeholders. Therefore, they must develop their adaptive capacity through the promotion of knowledge management. The purpose of this research was to identify desirable dimensions of organizational culture and their impact on knowledge management, considering the mediating role of HR flexibility in information centers of Payame Noor University nationwide.

Methods: This study was conducted as an applied research based on its objective. The data collection method was mixed (qualitative and quantitative), and from a philosophical perspective, it was based on the positivist philosophy, using a comparative-inductive approach. The research participants in the qualitative section included 15 professors and experts who were purposefully selected, and in the quantitative section, all employees of the information centers of Payame Noor University nationwide in the academic year 1400-1401, totaling 1300 individuals, were included. According to Cochran's formula, a sample size of 297 individuals was selected using convenience sampling at a confidence level of 95% and a margin of error of 5%. The required data were collected using the standard Lawson Knowledge Management questionnaire (2003), Bhattacharya's standard HR flexibility questionnaire (2005), and an investigator-developed questionnaires. Cronbach's alpha coefficient was used to assess the reliability of the questionnaires. A Cronbach's alpha coefficient greater than 0.70 confirmed the reliability of all the questionnaires. Data analysis in the qualitative section was carried out using interpretive content analysis, and in the quantitative section, descriptive data analysis (frequency, percentage, mean, standard deviation) was performed using SPSS 26 software. Structural equation modeling (SEM) with the SmartPLS software was used to answer the research questions.

Findings: The research findings revealed that interactive culture, law-oriented culture, human-centered culture, and aesthetics-oriented culture were identified as dimensions of organizational culture. The aesthetics-oriented factor had the highest impact with a coefficient of 0.959 and ranked first in priority, followed by the law-oriented, interactive, and human-centered factors in subsequent priorities. Organizational culture positively and significantly influenced knowledge management and HR flexibility, and HR flexibility mediated the relationship between organizational culture and knowledge management (p < 0.05).

Conclusion: Considering the obtained results, it can be concluded that attention to organizational culture in the workplace can be an influential component for enhancing knowledge management and HR flexibility in the perception of employees. Therefore, it is recommended that managers of information centers at Payame Noor University nationwide utilize human resource flexibility as a gateway to knowledge management by providing a suitable cultural environment to create organizational adaptability.Conclusion: Considering the obtained results, it can be concluded that attention to organizational culture in the workplace can be an influential component for enhancing knowledge management and HR flexibility in the perception of employees. Therefore, it is recommended that managers of information centers at Payame Noor University nationwide utilize human resource flexibility as a gateway to knowledge management by providing a suitable cultural environment to create organizational adaptability.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Flexibility of Human Resources
  • Payam- Noor University
  • Organizational Culture
  • Knowledge Management
  • Information Centers
CAPTCHA Image

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 21 شهریور 1402
  • تاریخ دریافت: 09 خرداد 1402
  • تاریخ بازنگری: 21 شهریور 1402
  • تاریخ پذیرش: 21 شهریور 1402