تلگرام ابزاری نوین در ارائه خدمات مرجع مجازی: تحلیل محتوای پرسش‌های مطرح‌شده از طریق تلگرام مرجع مجازی کتابخانه ملی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی؛ کارشناس گروه مرجع سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

2 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی؛ مدیر کل اطلاع‌رسانی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

چکیده

هدف: استفاده از ابزارهای نوین برای ارائه خدمات مرجع به کاربران کتابخانه ملی و بررسی میزان استقبال از این ابزار و پوشش آن و نیز دامنه موضوعی پرسش‌ها.
روش‌شناسی: جامعه پژوهش، تمامی سؤالات مطرح‌شده از طریق درگاه تلگرام مرجع مجازی کتابخانه ملی در بازه زمانی دو ساله (مهر 1395- مهر 1397) است که شامل 2719 پرسش است.
یافته‌ها: بیشترین و کمترین سؤالات مطرح‌شده براساس تقسیم‌بندی ویلیام کتس مربوط به سؤالات تجسس ویژه با 76/38% و پژوهشی با 25/11% است. بیشترین رویکرد موضوعی سؤالات پژوهشی و تجسس ویژه براساس رشته تحصیلی مربوط به گروه علوم انسانی با 35/67% و کمترین آن مربوط به گروه علوم پزشکی با 39/1% است. پرسش درباره اداره عضویت (41/26%) و امکانات کتابخانه برای افراد خاص و پیشنهاد برای خرید کتاب (هر دو با 76/0%) در بخش سؤالات راهنما و ارجاع آماده بیشترین و کمترین موضوعات مورد نیاز و علاقه کاربران بوده‌اند.
نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش، به‌نظر می‌رسد که در حال حاضر تلگرام می‌تواند یکی از کار آمدترین و سریع‌ترین ابزارها برای پرسش مرجع از کتابداران باشد و در مقایسه با سایر روش‌های ارتباطی مرجع مجازی، استقبال از این روش بسیار بالاتر است. استفاده از کتابداران با تخصص‌های موضوعی برای پاسخ‌گویی به سؤالات کاربران نیز ضروری به‌نظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Telegram as a New Virtual Reference Services: Analysis of the Content of the Questions Raised through the Telegram Application in Virtual Reference Services of the National Library of Iran

نویسندگان [English]

  • S. S. Hashemi 1
  • R. Shahrabi 2
1 MS of Knowledge and Information Science; Expert in Reference Service Department of National Library and Archives of Iran
2 PhD Candidate, Knowledge and Information Science, Manager of information services, National Library and Archives of Iran
چکیده [English]

Purpose: Using new applications for reference services in national library of Iran, and Studying the subject scope of the questions are the research goals.
Methodology: The research community has all the questions raised through telegram application in the two-year period (September 2016 - September 2018), which contains 2719 questions.
Findings: The most and the least questions are related to special research with 38.76% and research with 11.25%. The most relevant thematic approach is the research and special research questions based on the field of study of the humanities group with 67.35% and the lowest of the medical sciences group with 1.39%. Questions about the membership office (26.41%) and library facilities for specific people and the offer to buy books (both with 0.76%) are the most and the least needed and sought after by users.
Conclusion: Based on research findings, it seems that telegram application can now be one of the most efficient and fastest tools for asking reference questions. The use of librarians with subject-specific expertise is also necessary to answer user’s questions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Reference question
  • Virtual reference
  • Telegram messenger
  • National library of Iran
اباش، طیبه (1392). استفاده از شبکه‌های اجتماعی در کتابخانه‌های دانشگاهی: فرصت‌ها و چالش‌ها. بازیابی 16 تیر 1398، از https://www2.atfmag.info/1392/04/

اکبری‌داریان، سعیده؛ محمدی، فرناز؛ و شاکری، صدیقه (1391). تحلیل محتوای پرسش‌های مرجع مجازی در کتابخانه ملی ایران. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 23 (3)، 84-97.

تلگرام. (بی‌تا). بازیابی 16 تیر 1398، از

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85

تلگرام telegramچیست؟ تاریخچه تولید تلگرام. (1394). بازیابی 16 تیر 1398، از

http://www.finds.ir/iran-news/Applications/all-about-telegram-why-telegram-application-favorite/4440

تلگرام، محبوب‌ترین پیام‌رسان ایرانی‌ها (1396). بازیابی 16 تیر 1398، از https://www.isna.ir/news/96062513825

سعیدنیا، حمیدرضا؛ قربان‌زاده، داود (1396). بررسی عوامل مؤثر بر نگرش و تبلیغات شفاهی مثبت در بین کاربران تلگرام. تحقیقات بازاریابی نوین، 7 (1)، 173-202.

سهیلی، فرامرز؛ خلیلی، لیلا (1387). میز آرشیو دیجیتالی: ارائه الگویی برای میز آرشیو دیجیتالی معاونت اسناد ملی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه کتاب، 19 (3)، 239-260.

عصاره، فریده؛ بیگدلی، زاهد؛ و منصوری، علی (1386). ارائه الگویی برای میز مرجع دیجیتالی مرکز اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران براساس تحلیل محتوایی میزهای مرجع دیجیتالی کتابخانه‌های ملی جهان. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 10 (3)، 125-148.

عضویت 73 درصد مردم ایران در شبکه تلگرام. (1395). بازیابی 16 تیر 1398، از http://www.asriran.com/fa/news/525238

کاربران ایرانی تلگرام چند نفرند؟ (1395) . بازیابی 16 تیر 1398، از http://www.asriran.com/fa/news/493827

مرادی، نورالله (1372). مرجع شناسی: ش‍ن‍اخ‍ت‌ خ‍دم‍ات‌ و کتاب‌های‌ م‍رج‍ع‌. تهران: فرهنگ معاصر.

محمدی، فرناز (1390). ارزیابی کیفی خدمات مرجع مجازی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران و ارائه الگوی مناسب. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران.

موسوی، مهدی (1395). آشنایی با تلگرام/ آموزش و تمام چیزهایی که باید در مورد تلگرام یاد بگیرید. بازیابی 16 تیر 1398، از http://itlogs.ir/article/telegram-review

Dokhani, F., Asnafi, A. R., Hariri, N., & Nooshinfard, F. (2017). The use of Library 2.0 and Mobile Messaging Applications: (Case study: Central library of islamic azad university, science and research branch of Tehran). Library Philosophy and Practice. Retrieved July 7, 2019, from https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=4645&context=libphilprac

Manna, R. A., & Ghosh, S. (2018). A comparative study between telegram and whatsApp respect of library. International Journal of Library & Information Science, 7 (2). Retrieved July 7, 2019, from http://www.iaeme.com/MasterAdmin/UploadFolder/IJLIS_07_02_001/IJLIS_07_02_001.pdf

McCallum, I. (2015). Use of social media by the library: Current practices and future opportunities. A white paper from Taylor & Francis. The  Australian Library Journal, 64 (2), 161-162.

Pichsenmeister, D. (2017). Current numbers for mobile messengers  (Q1 2017). Retrieved August 9, 2017, from http://medium.com/oratio-insights/archive/2017

Rakshikar, N. (2015). Application of Web 2.0 in academic libraries: a study of college libraries. International Journal of Advanced Research, 3 (7), 768-777.

Rutherford, L. L. (2008). Building participative library services: the impact of social software use in public libraries. Library Hi Tech, 26 (3), 411-423.

Sutikno, T., Handayani, L., Stiawan, D., Riyadi, M. A., & Ibnu Subroto, I. M. (2016). WhatsApp, Viber and Telegram: Which is the Best for Instant Messaging? International Journal of Electrical and Computer Engineering, 6 (3), 909-914

Yinka, A. R., & Queendarline, N. N. (2018).  Telegram as a social media tool for teaching and learning in tertiary institutions. International Journal of Multidisciplinary Research and Development, 5 (7), 95-98.