اثربخشی پژوهش‌های فزاینده ایران در گسترش مرزهای دانش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای توسعه کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا

2 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا

3 استادیار گروه علوم اقتصادی، دانشگاه رازی

4 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور

چکیده

هدف: بررسی اثربخشی پژوهش‌های فزاینده ایران در گسترش مرزهای دانش و غنی‌سازی علم.
روش‌شناسی: توصیفی- تحلیلی.
یافته‌ها: با وجود سهم قابل توجه پژوهشگران ایرانی در کمیّت علم جهان، سهم آنها در کسب جوایز معتبر علمی فقط 03/0% بوده است. همچنین، مقالات برتر ایران فقط 19/0% از مجموع استنادهای صورت‌گرفته به مقالات برتر جهان را به‌خود اختصاص داده‌اند.
نتیجه‌گیری: با وجود رشد چشمگیر کمیّت پژوهش‌های ایران، این پژوهش‌ها در توسعه مرزهای دانش و غنی‌سازی رشته‌های علمی، اثربخشی بسیار ضعیف و ناچیزی داشته‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Iran Ever-growing Research in Expanding Knowledge Boundaries

نویسندگان [English]

  • V. Ehsani 1
  • M. Azami 2
  • S.M.B. Najafi 3
  • F. Soheili 4
1 Bu-Ali Sina University
2 Bu-Ali Sina University
3 Razi University
4 Payam e Noor University
چکیده [English]

Purpose: To estimate the effectiveness of Iranian ever-growing research in expanding the boundaries of knowledge and science enrichment.
Methodology: Descriptive study. 
Results: Despite the considerable participation in global knowledge production, only 0.03% of credible international awards were devoted to Iranian researchers. Also, Iranian top papers have only attracted 0.19% of all citations to world top papers.
Conclusion: Despite the significant growth in number of Iranian research, the effectiveness of these studies on expanding the knowledge boundaries and science enrichment has been negligible.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Research
  • Effectiveness
  • Iran
  • Scientometrics
احسانی، وحید؛ اعظمی، موسی؛ نجفی، سیدمحمدباقر؛ و سهیلی، فرامرز (۱۳۹۵). اثربخشی پژوهش‌های علمی داخلی بر شاخص‌های توسعه ایران. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 32 (2)، 319-347.

ابوالفتح‌بیگی، سلمان؛ افتخاری، ایمان؛ و نصیری، میثم (1393). پژوهش ریاضی در ایران و دغدغه ارتقای کیفیت. اخبار (پژوهشگاه دانش‌های بنیادی)، 21 (3)، 32- 20.

توفیق، علی اصغر (1393). پتنت: در کشور از هر 800 مقاله علمی فقط یکی به ثبت اختراع منجر می‌شود. بازیابی 27 دی 1394، از خبرنامه الکترونیک فرزان http://www.farzaninstitute.com/index.php?option=com_content&task=view&id=2457

توکلی، امید (1394). ثبت یک پتنت از هر 835 مقاله در ایران. بازیابی 27 دی 1394، از تارنمای خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) http://www.irna.ir/fa/News/81913321

داوری اردکانی، رضا (1390). درباره علم. تهران: هرمس.

دهقانی، محمدجواد (1394). دانشگاه‌های تهران، امیرکبیر و علم وصنعت؛ مراکز برتر کشور در حوزه فنی و مهندسی. بازیابی 15 فروردین 1395، از تارنمای خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا) http://www.irna.ir/fa/News/81990390/

دهقانی‌زاده، مهستی؛ حاجی‌زین‌العابدینی، محسن؛ و حسن زاده، محمد (1393). تحلیل استنادی مقالات اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) از سال 1385 تا 1390. پژوهش‌نامه علم‌سنجی، 1 (1)، 164 – 151.

ستاری، سورنا (1393). ثبت یک اختراع از هر 825 مقاله ISI/ نظام آموزشی و پژوهشی باید اصلاح شود. بازیابی 12 بهمن 1394، از تارنمای خبرگزاری فارس http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=1393 0719001584

ستوده، هاجر؛ و قدیمی، آفتاب (1393). سنجش ارزش استنادی مقالات شیمی ایران با استفاده از شاخص سهم استناد متنی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 30 (2)، 372 – 357.

شورای عالی انقلاب فرهنگی (1392). نقشه جامع علمی کشور. بازیابی 3 اسفند 1393 از تارنمای شورای عالی انقلاب فرهنگی http://sccr.ir/Pages/?current=new&gid=11&Sel=213633

علی‌آبادی، عباس (1392). عقب‌ماندگی کشور در تولید ثروت با ثبت تنها یک اختراع از هر 820 مقاله. بازیابی 27 دی 1394، از تارنمای خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا). http://www.isna.ir/fa/news/92112920304

فتاحی، رحمت‌اله (1393، ۳۱ اردیبهشت – ۱ خرداد). تقابل شاخص‌های علم‌سنجی با شاخص‌های توسعه اقتصادی/اجتماعی. متن سخنرانی ارائه شده در همایش ملی سنجش علم: ارزشیابی و آسیب‌شناسی (برون‌دادهای علمی). دانشگاه اصفهان.

کیائی، ریحانه (1390). بررسی وضعیت انتشار و تحلیل استنادی مقالات علمی ایران در حوزه علوم انسانی در پایگاه استنادی اسکوپوس طی سال‌های 2001 2010. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

گلشنی، مهدی (1393). تب مقاله نویسی آفت است. سرآمد، ۹ (۴)، 77 - 72.

مشیدی، محمدمهدی (1393). سهم اندک ایران از کاربردی شدن مقالات. بازیابی 25 مهر 1394، از تارنمای پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی. http://fa.journals.sid.ir/news.aspx?ID=34

معصومی‌همدانی، حسین (1382). پیشرفت علمی و توسعه علمی. مجموعه مقالات همایش سیاست‌ها و مدیریت برنامه‌های رشد و توسعه در ایران، (ص ۲۳۷-۲۵۲). تهران: مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی

منصوری، رضا (۱۳۹۰، ۲۶ دی). عزم ملی برای توسعه علم در ایران وجود ندارد. قدس، ص 12- 13.

منصوری، رضا (1392). چهار سال در وزارت عتف. تهران: عمارت.

منصوریان، یزدان (1392). تسلیم ناخواسته: آسیب شناسی پژوهش‌های دانشگاهی. کتاب ماه کلیات، 16(5)، 3-7.

نجفی، سیدمحمدباقر؛ مؤمنی، فرشاد؛ فتح‌اللهی، جمال؛ و عزیزی‌پور، بهیه (1394). مقدمه­ای بر تبیین رابطه بین درآمدهای نفتی و بهره‌وری در ایران.  پژوهش‌هایاقتصادی (رشدوتوسعهپایدار)، 15(4)، 172 – 143.

نشاط، نرگس (1394). در خدمت و خیانت پژوهش [یادداشت سردبیر]. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 26 (4)، 12-7.

Anandajayasekeram, P., & Martella. D. R. (1999). Evaluation of agricultural research in Eastern, Central, and Southern Africa. Knowledge, Technology & Policy, 11 (4), 13-41.

Duryea, M., Hochman, M., & Parfitt, A. (2007). Measuring the impact of research. Research Global, 27, 8-9.

Gaunand, A., Hocdé, A., Lemarié S., Matt, M., & Turckheim, E. (2015). How does public agricultural research impact society? a characterization of various patterns. Research Policy, 44 (4), 849-861.

Grant, J., Brutscher, P. C., Kirk, S. E., Butler, L., & Wooding, S. (2010). Capturing research impacts: a review of international practice. Cambridge: UK. September 2, 2015, from http://www.rand.org/pubs/documented_briefings/2010/RAND_DB57 8.pdf

Mehrad, J., & Gazani A. (2010). Scientific impact of islamic nations. International Journal of Information Science and Management, 8 (2), 39-56.

Morino, M. (2006). Effectiveness: an elusive and difficult concept. Retrieved September 1, 2015, from http://www.vppartners.org

Noorden, R. V. (2012). 366 days: 2012 in review. Nature, 492 (7429), 324-327.

Penfield, T., Baker, M. J., Scoble, R., & Wykes, M. C. (2014). Assessment, evaluations, and definitions of research impact: a review. Research Evaluation, 23 (1), 21-32.

Pozzo, R. (2003). History of the concept of effectiveness. in On Effectiveness, (pp. 13-30). Woodbridge: The Boydell Press.

Russell Group (2009). Response to REF consultation. Retrieved September 1, 2015, from http://www.russellgroup.ac.uk/uploads/REF-consultation-response-FINAL-Dec09.pdf

SCImago (2012). Forecasting exercise: How world scientific output will be in 2018. Retrieved September 2, 2015, from http://www.scimagolab.com/blog/2012/forecasting-exercise-how-world-scientific-output-will-be-in-2018/

SCImago (2015). SCImago Journal & Country Rank. Retrieved December 9, 2015, from http://www.scimagojr.com/countryrank.php

Smith, D. R., & Sutherland, A. (2002). Institutionalizing Impact Orientation: Building a Performance Management Approach that Enhances the Impact Orientation of Research Organizations. Chatham, UK: Natural Resources Institute. Retrieved September 02, 2015, from http://r4d.dfid.gov.uk/pdf/outputs/R8086a.pdf (accessed).

Springer-Heinze, A., Hartwich, F., Henderson, J. S., Horton, D., & Minde, I. (2003). Impact pathway analysis: an approach to strengthening the impact orientation of agricultural research. Agricultural Systems, 78 (2), 267-287.

Thomson Reuters (2016a). Indicators. Retrieved December 10, 2015, from https://esi-incites-thomsonreuters-com.ezproxy.mdx.a c.uk

Thomson Reuters (2015). Web of science core collection. Retrieved December 10, 2015, from http://www.webofknow ledge.com

Thomson Reuters (n.d.). Citation thesholds. Retrieved December 10, 2015, from http://ipscience-help.thomsonreuters.com/inci tesLiveESI/ESIGroup/citationThresholds.html

Wikipedia (2014). Category: Science and engineering awards. Retrieved January 15, 2016, from https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Science_an d_enginee ring_awards

Wikipedia (2016). List of prizes known as the nobel of a field. Retrieved January 15, 2016, from https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_prizes_known_as_the_ Nobel_of_a_field