مروری بر کارکردهای تحلیل هم‌واژگانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز؛ عضو هیأت علمی گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه رازی

2 استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناس، دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

هدف: بررسی روش تحلیل هم‌واژگانی، یکی از این روش‌های حوزه علم‌سنجی.
یافته‌ها: در این پژوهش چارچوب‌ها، کارکردها، روش‌ها، و پیش‌فرض‌های موجود معرفی و الگوریتم‌ها و فناوری‌های مورد نیاز آن برای شناخت و استفاده از این روش در تحلیل محتوا بیان شد.
نتیجه‌گیری: تحلیل هم‌واژگانی با خلاصه‌سازی مدارک در واژه‌هایی قدرتمند و محاسبه رخداد و هم‌رخدادی، تشخیص دقیق‌تری نسبت به حوزه موضوعی ارائه می‌دهد و توان آن را دارد تا به کشف روابط پنهان میان مفاهیم و ایجاد سلسله‌مراتب در هستی‌شناسی‌ها بپردازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Co-word Analysis Concept, Definition and Application

نویسندگان [English]

  • H. Ahmadi 1
  • F. Osareh 2
1 PhD Candidate, Knowledge and Information Science, Chamran University
2 Full Professor, Knowledge and Information Science, Chamran University
چکیده [English]

Purpose: In the last half century, the science literature has increased dramatically and caused some difficulties. Therefore, some quantitative techniques have been developed for improvement. Co-word analysis is one of these techniques in scientometrics.
Methodology: Review of literature.
Results: The structure, application, method and hypothesis of this method are reviewed and algorythms and techonologies of implementation also discussed.
Conclusion: Co-word analysis is used to detect science fields more accurately by discovering the co-occurrence frequency of words and phrases. It can also reveal hidden linkage between concepts and help in development of hierarchy in ontologies. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • co-word analysis
  • Co-occurrence word analysis
  • Content Analysis
  • Conceptual network
  • Co-word methodology
ابویی اردکان، محمد؛ عابدی‌جعفری، حسن؛ و آقازاده، فتاح (1388). کاربرد روش‌های خوشه‌بندی در ترسیم نقشه‌های علم: موردکاوی نقشۀ علم مدیریت شهری. فصلنامه علوم و فناوری اطلاعات، 25 (3)، 347-371.

احمدی، حمید؛ سلیمی، علی؛ و زنگیشه، الهه (1392). علم‌سنجی، خوشه‌بندی و نقشه دانش تولیدات علمی ادبیات تطبیقی در ایران. کاوش نامه ادبیات تطبیقی، 3 (11)، 1-28.

احمدی، حمید؛ و کوکبی، مرتضی (1394). همایندی واژگان: مطالعه‌ای پیرامون پیوند و مرز میان مدیریت اطلاعات و مدیریت دانش براساس انتشارات داخلی نویسندگان ایرانی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 30 (3)، 647-676.

الهى، شعبان؛ نقى‌زاده، رضا؛ قاضی‌نوری، سپهر؛ و منطقی، منوچهر (1391). شناسایى جریان‌هاى غالب در حوزه توسعه نوآورى در مناطق با استفاده از روش تحلیل هم‌رخدادى کلمات. فصلنامه بهبود مدیریت، 136 (3)، 17- 158.

توکلی‌زاده‌راوری، محمد؛ و نجابتیان، مریم (1389). خوشه‌بندی مبتنی بر مدرک اصطلاح: هم‌جواری موضوعات روان‌شناسی ازدواج در ادبیات زیست پزشکی در دوره‌های زمانی 1999-1990 و 2008-2000. فصلنامه مدیریت اطلاعات سلامت، 7 (2)، 172- 186.

ذوالفقاری، ثریا؛ توکلی‌زاده‌راوری، محمد؛ میرزایی، احمد؛ سهیلی، فرامرز؛ و سجادیان، محمد (1394). کاربرد نقشه‌های حاصل از تحلیل هم رخدادی واژگان پروانه‌های ثبت اختراع در آشکارسازی دانش فنی. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 27 (3)، 147 – 159.

سالمی، نجمه؛ و کوشا، کیوان (1392). مقایسه تحلیل هم‌استنادی و تحلیل هم‌واژگانی در ترسیم نقشه کتابشناختی (مطالعه موردی: دانشگاه تهران). پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 29 (1)، 253-266.

صدیقی، مهری (1393). بررسی کاربرد روش هم‌رخدادی واژگان در ترسیم ساختار حوزه‌های موضوعی علمی (مطالعه موردی: حوزه اطلاع­سنجی). پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 30 (2)، 373 -396.

عصاره، فریده؛ سهیلی، فرامرز؛ و منصوری، علی (1394). علم‌سنجی و دیداری‌سازی اطلاعات. اصفهان: انتشارات دانشگاه اصفهان.

کاتبی، فاطمه (1993). تحلیل هم‌رخدادی واژگان حوزه مدیریت دانش در پایگاه وب اوسایند در سال‌های 1993 لغایت 2012 به‌منظور دیداری‌سازی واژگان تشکیل‌دهنده زیرساخت این حوزه. پایان‌نامه منتشرنشده کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران، اهواز.

ناصری‌جزه، محمود؛ طباطبائیان، حبیب‌الله؛ و فاتح راد، مهدی (1391). علم‌سنجی و خوشه‌بندی دانش مدیریت فناوری در ایران با هدف ارزیابی این دانش و مقایسه آن با وضعیت جهانی. دومین کنفرانس ملی مدیریت فناوری (تهران، 26 آذر)، بازیابی 5 اردیبهشت 1393، از http://www.civilica.com/paper-iramot06-iramot06_085.html

Anegon, D. M., & et al. (2005). Domain analysis and information retrieval through the construction of heliocentric maps based on ISI-JCR category cocitation.­­­ Information Processing & Anagement, 41 (6), 1520-1533.   

 Bauin, S., Michelet, B., Schweighoffer, M. G., & Vermeulin, P. (1991). Using bibliometrics in strategic analysis: “Understanding chemical reactions” at the CNRS. Scientometrics, 22 (1), 113-137.

Callon, M., Courtial, J. P., & Laville. F. (1991). Co-word analysis as a tool for describing the network of interactions between basic and technological research: the case of polymer chemistry. Scientometrics, 22 (1), 155-205.

Callon, M., Courtial, J. P., Turner, W. A., & Bauin, S. (1983). From translations to problematic networks: an introduction to co-word analysis. Social Science Information, 22 (2), 191–235.

Callon, M., Courtial, J. P., & Turner, W. A.  (1986). Future developments. In M. Callon, J. Law, & A. Rip (Eds.), Mapping the dynamics of science and technology: Sociology of science in the real world (pp. 211–217). London: Macmillan.

Cambrosio, A., Limoges, C., Courtial, J. P., & Laville, F. (1993). Historical scientometrics mapping over 70 years of biological safety research with co-word analysis. Scientometrics, 27 (2), 119–143.

Cobo, M. J., Lopez-Herrera, A. G., & Herrera-Viedma, E. (2011). An approach for detecting, quantifying, and visualizing the evolution of a research field: APractical application to the fuzzy sets theory field. Journal of Informetrics, 5 (1), 146-166.

Coulter. N., Monarch, I., & Konda, S. (1998). Software engineering as seen through its esearch literature: a study in co-word analysis. Journal of the American Society for Information Science (JASIS), 49 (13), 1206-1223.

Courtial, J. P. (1994). Comments on leydesdorff's a validation study of LEXIMAPP. Scientometrics, 49 (1), 98-112.

De Looze, M. A., & Lemarié, J. (1997). Corpus relevance through co-word analysis: an application to plant proteins. Scientometrics, 39 (3), 267-280.

Ding, Y., Chowdhhury, G., & Foo, S. (2001). Bibliometric cartography of information retrieval research by using coword analysis. Information Processing and Management, 37(6), 817-842. Retrieved 2014, May 8. Doi:10.1016/S0306-4573(00)00051-0.

Edwards, D. (1995). Recent advances in descriptive multivariate analysis. Royal Statical Society, 25, 135-156.

Frantzi, K., Ananiadou, S., Mima. H. (2000). Automatic recognition of multi- word terms”. International Journal of Digital Libraries,. 3 (2), 115-130.

He, Q. (1999). Knowledge discovery throght coword analysis. Library Trends, 48 (1), 133-159.

Hu, C. P., Deng, S.L., & Liu, G. Y. (2013). A co-word analysis of library and information science in China. Scientometrics, 97 (1), 369- 382.

Kaufman, L., & Rousseeuw, P. J. (1990). Finding Groups in Data. Wiley Series in Probability and Mathematical Statistics, 123-165. UK: John Wiley and Sons, Inc.

King, J. (1987). A review of bibliometric and other science indicators and their role in research evaluation. Journal of Information Science, 13 (5), 261–276.

Kostoff, R. N., Eberhart, H.J, & Toothman. D. R. )1997 (. Database tomography for in- formation retrieval. Journal of Informution Science, 23 (4), 301-311

Leydesdorff, L. (1987). Various methods for the mapping of science. Scientometrics, 11 (5-6), 291-320.

Leydesdorff, L. (1989). Words and co-words as indicators of intellectual organization. Research Policy, 18 (4), 209-223.

Leydesdorff, L. (1991). In search of epistemic networks. Social Studies of Science, 21 (1), 75‑110.

Leydesdorff, L. (2010). Eugene garfield and algorithmic historiography: Co-words, co-authors, and Journal names. Annals of Library and Information Studies, 57 (3), 248-260.

Leydesdorff, L., & Welbers, K. (2011). The semantic mapping of words and co-words in contexts. Journal of Informetrics, 5 (3), 417-461.

Liu, G., Hu, J., & Wang, H. (2012). A Co-word analysis of digital library field in china. Scientometrics, 91 (1), 203-217.

Milojevic, S., Sugimoto, C. R., & Yan, E. (2011). The cognitive structure of library and information science: Analysis of article title words. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 62 (10), 1933-1953.

Neff, M. W., & Corley, E. A. (2009). 35 years and 160,000 articles: a bibliometric exploration of the evolution of ecology. Scientometrics, 80 (3), 657–682.

Noyons, E., & van Raan, A. (1998). Monitoring scientific developments from a dynamic perspective: Self-organized structuring to map neural network research. Journal of the American Society for Information Science, 49 (1), 68-81.

Ravikumar S., Agrahari A., & Singh, S. N. (2014). Mapping the intellectual structure of scientometrics: a co-word analysis of the journal. Scientometrics (2005–2010); Scientometrics, 102 (1), 929-955.

Rokaya, M. (2008). Ranking of field association terms using co-word analysis. Information Processing & Management, 44 (2), 738-755. Doi: 10.1016/j.ipm.2007.06.001

Rotto, E.,&  Morgan R. P. (1997). An exploration of expert-based text analysis techniques for assessing industrial relevance in U.S. engineering dissertation abstracts. Scientometrics, 40 (1), 83-102.

Salton, G., & McGill. M. J. (1983). Introduction to modern information retrieval. NewYork: McGraw-Hill.

Small, H., & Griffith, B. C. (1974). The structure of scientific literatures I: Identifying bibliography and graphing specialties. Science Studies, 4 (1), 17-40.

Turner, W. A., & Rojouan. F. (1991). Evaluating input/output relationships in a regional research‌ etwork using co-word analysis. Scientometrics, 22 (1),139-154.

Whittaker, J. (1989). Creativity and conformity in science: Titles, keywords and co-word analysis. Social Studies of Science, 19 (3), 473-496.

Yang, Y., Wu, M., & Cui, L. (2012). Integration of three visualization methods based on co-word analysis. Scientometrics, 90 (2), 659-673.

Yin, R., & et al. (2009). Hotspot for study in UML of China: Co-word analysis. International Conference on Management of e-Commerce and e-Government, Sept.16-19, (pp. 558-562). Nanchang, China, China. Doi: 10.1109/ICMeCG.2009.92

Zipf, G. (1949). Human behavior and the principle of least effort. Boston:Addison Wesley

Zong, Q., Shen, H., Yuan, Q., Hu, X., Hou, Z., & Deng, S. (2013). Doctoral dissertations of library and information science in china: a co-word analysis. Scientometrics, 94 (2) 781-799.