نگرش دانشجویان و دانش‌آموختگان دکتری کتابداری و اطلاع‌رسانی درباره چشم‌انداز فرصت‌های شغلی این رشته

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیارگروه کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاه خوارزمی

2 کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان

3 کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن

چکیده

هدف: هدف از تحقیق حاضر شناسایی عوامل و مؤلفه‌های مؤثر بر چگونگی نگرش دانشجویان و دانش‌آموختگان مقطع دکتری کتابداری و اطلاع‌رسانی درباره فرصت‌های شغلی این رشته است.
روش/ رویکرد پژوهش: روش پژوهش حاضر مطالعه آمیخته (ترکیبی) است که در بخش کمّی آن از پرسشنامه و در بخش کیفی از مصاحبه استفاده شده است. گروه مورد مطالعه دانشجویان و دانش‌آموختگان دکتری کتابداری و اطلاع‌رسانی در سال‌های 1388 - 1390 است که در دانشگاه‌های دولتی و آزاد یا مشغول به تحصیل بوده‌اند یا به‌‌تازگی فارغ‌التحصیل شده‌اند. از 120 نفر عضو این گروه 62 نفر به پرسشنامه الکترونیکی پاسخ گفته‌اند و 15 نفر نیز در مصاحبه تلفنی شرکت کرده‌اند. داده‌های گردآوری شده در بخش کمّی از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته گردآوری و براساس آمار توصیفی تحلیل شده است. پس از آن در بخش کیفی داده‌های مورد نیاز از طریق مصاحبه گردآوری با رویکرد کیفی تحلیل شده‌اند.
یافته‌ها: نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که از میان عوامل مؤثر بر موفقیت در یافتن شغل مناسب، گروه مورد مطالعه در این تحقیق بیشترین امتیاز را به‌‌ترتیب به پیشینه آموزشی، مهارت‌های رایانه‌ای، پیشینه پژوهشی، برخورداری از مهارت زبان انگلیسی، و برخورداری از مهارت‌های ارتباطی نسبت می‌دهند. پس از این عوامل، موضوع پایان‌نامه و شهرت استادان راهنما و مشاور از نظر آنان مهم تلقی می‌شود. نتایج تحلیل مصاحبه‌ها نیز نشان می‌دهد که آنان علاوه بر عوامل مذکور به متغیرهای دیگری همچون علایق فردی، توان تخصصی، موقعیت جغرافیایی محل استخدام،
پیگیری اخبار بازار کار، اعتبار دانشگاه محل تحصیل، کارورزی و مهارت‌های عملی، و سرانجام توان برقرای ارتباط با متخصصان حوزه‌های دیگر نیز اشاره کرده‌اند. از نظر جامعه مورد مطالعه، مهم‌ترین موانع بازدارنده در فرآیند استخدام عبارتند از: فقدان شایسته‌‌سالاری، نبود مقبولیت اجتماعی، جذب نیروهای غیرمتخصص، نبود شفافیت در فرآیند استخدام، مصاحبه غیرتخصصی در آزمون استخدامی و نبود هماهنگی میان پذیرش دانشجو و ظرفیت بازار کار.
نتیجه‌گیری: دانشجویان و دانش‌آموختگان این رشته از یک‌سو امیدوارند براساس امتیازهایی که در خلال تحصیل در مقطع دکتری کسب کرده‌اند فرصت‌های شغلی بهتری به‌‌دست آورند، و از سوی دیگر نیز نگرانند موانع کوچک و بزرگی که در این راه وجود دارد، آنان را از رسیدن به جایگاهی که سزاوار آنند بازدارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Viewpoint of the Ph.D. Students and Alumni of Library and Information Science about the Job Prospects of this Field of Study

نویسندگان [English]

  • M. Mansourian 1
  • O. Alipour 2
  • R. Ghorbani Boosari 3
1 Associate Professor, Department of Library and Information Science; Kharazmi University, Tehran, I.R. Iran
2 M.A. of Library and Information Science; Islamic Azad University, Hamedan Branch, Hamedan, I.R. Iran
3 M.A. of Library and Information Science, Islamic Azad University, Tonekabon Branch, Tonekabon, I.R. Iran
چکیده [English]

Purpose: The aim of this research is to identify the factors and components affecting the views of students
and alumni of the Ph.D. level of library and information science about the job opportunities of this field.
Design/Methodology/Approach: The methodology of this research is combinatory. In its quantitative
part, a questionnaire has been used and in its qualitative part interviews were employed. The studied
population consists of Ph.D. students and alumni who studied in governmental and private universities
during 2009-2011 or have graduated recently. Among the 120 members of this group, 62 responded to the
electronic questionnaire and 15 participated in the telephone interview. In the quantitative part, the data
were collected using a researcher-made questionnaire and they were analyzed using analytic statistics. Later
in the quantitative part, the required data were collected through interview with a qualitative approach.
Findings: The findings of this research show that among the factors affecting success in finding an appropriate
job, the studied group gave the highest scores to educational background, computer skills, research
skills, good command of English, and communicative skills respectively. After these factors, the students
considered thesis subject and the fame of their supervisors and advisors to be important. Analysis of the
interviews also show that in addition to the mentioned factors, the students mention other variables such
as personal interests, professional skills, geographical location of the place of employment, keeping up with
the news of the job market, the reputation of the student’s university, internship and practical skills, and
the ability to communicate with experts of other fields. From the viewpoint of the studied population, the
most important obstacles to employment are: lack of meritocracy, lack of social acceptability, employment
of non-expert staff, lack of transparency in the employment process, unprofessional interviews in employment
exams, and lack of proportion between admitting students into universities and the job market.
Conclusion: The students and alumni of this field of study hope to find better job opportunities due to
the merits that they have gained in the Ph.D. level. However, they are concerned about the small and large
obstacles that may stop them from reaching the position where they deserve.

کلیدواژه‌ها [English]

  • job opportunities of librarians
  • job market
  • Ph.D. students