هیأت تحریریه‏ سنجی: روشی جهت سنجش عملکرد و اثربخشی اعضاء هیأت تحریریه و سردبیران مجلات نمایه شده در ISC

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت اطلاعات، موسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام، شیراز، ایران

2 گروه مدیریت اطلاعات، مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری، شیراز، ایران

3 دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

10.30484/nastinfo.2023.3410.2210

چکیده

هدف: هیأت تحریریه‌سنجی به روش‏ها و شاخص‏هایی اطلاق می‏شود که بوسیله آن عملکرد، اثربخشی و نقش اعضاء هیأت تحریریه و سردبیران مجلات در سیاست‏گذاری و طراحی نقشه راه برای آینده مجلات مشخص می‏گردد. در این مقاله با استفاده از هیأت تحریریه‏سنجی مجلات نمایه‌‌شده در ISC در قلمروهای علوم بهداشت، علوم زیستی و هنر و علوم انسانی ارزیابی و تحلیل گردید.

روش‌شناسی: در این پژوهش و به‌منظور دیداری‌سازی درهم‏تنیدگی اعضاء هیأت تحریریه و مجلات از روش تحلیل شبکه اجتماعی استفاده شد. بدین منظور شاخص‏های مرکزیت که شامل مرکزیت درجه، مرکزیت نزدیکی و مرکزیت بینابینی است، به کار رفت. تجزیه و تحلیل داده‌ها در دو بخش توصیفی و استنباطی برای اعضاء هیئت تحریریه (2813 نفر) و مجلات (200 نشریه) انجام شد. به منظور پاسخ به پرسش‏های پژوهش از نرم‌افزار مصور سازی شبکه (UCINET) و از روش‏های آمار توصیفی و تحلیلی مانند فراوانی، درصد، میانگین و ضریب همبستگی کندال تائوبی و آزمون خی دو و نیز نرم‌افزارهای SPSS، Net Draw و پایتون استفاده شد.

یافته‌ها: یافته‌های پژوهش در خصوص وضعیت ضریب تاثیر نشریات حاکی از این است که در حوزه علوم انسانی و هنر مجله " مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی- لیست اولیه" با 095/1 ، در حوزه موضوعی علوم بهداشتی مجله "سالمند –لیست انتظار"با (446/0) و در حوزه علوم زیستی مجله "پژوهش‌های ژنتیک گیاهی- لیست اولیه" با 37/0 بالاترین ضریب تأثیر را در هر حیطه موضوعی کسب کرده اند. برخی از مجلات حوزه علوم انسانی و هنر درصد خوداستنادی بالایی دارند از جمله مجلاتی که در حوزه علوم انسانی و هنر بالای 80 درصد خود استنادی دارند عبارتند از: "پژوهش‌نامه نهج البلاغه" (77/80 درصد)؛ "پژوهش‌نامه ادبیات کردی" و "زبان فارسی و گویش‏های ایرانی" (100 درصد)." احد فرامرز قراملکی- (استاد-دانشگاه تهران) " و " محمدحسن قدردان قراملکی (استاد- پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی )" بالاترین میزان درهم‏تنیدگی (فراوانی 5) را به خود اختصاص داده‏اند. از مجموع 368 نفری که دارای درهم‏تنیدگی هستتند، 333 نفر مرد و 35 نفر نیز زن هستند. از نظر مرتبه دانشگاهی نیز مرتبه علمی "استاد" با 71/76 درصد و "دانشیاران" با 57/15 درصد بالاترین سهم را از آن خود کرده‌اند.

نتیجه‌گیری: از مجموع دو هزار و هشتصد و سیزده نفری که در دویست مجله مورد مطالعه همکاری داشتند، 368 نفر از اعضاء هیأت تحریریه دارای درهم‏تنیدگی بودند. نتایج حاکی از وجود رابطه معنی‌داری منفی بین ضریب‌تأثیر و درهم تنیدگی مجلات جامعه پژوهش و هم چنین بین میزان استنادهای دریافتی نشریات و در هم تنیدگی مجلات جامعه پژوهش است. افزایش چارک نشریات با افزایش میزان درهم‏تنیدگی همراه است. یعنی، چارک نشریات پیش‌بین مثبت و معنی‌داری برای میزان درهم تنیدگی نشریات است. شاخص آنی نشریات، میانگین ضریب تأثیر در موضوع سطح کلان، میزان انتشارات مجلات جامعه پژوهش و شاخص خود استنادی پیش‌بین‌های معنی‌داری برای میزان درهم تنیدگی نشریات نیستند.

با توجه به نقش اعضاء هیأت تحریریه در مسیر تکامل و کیفی‌سازی مجلات از طریق فرایند داوری و انتخاب موضوعات، تلاش برای تشکیل هیات تحریریه‌های متنوع‌تر با درهم تنیدگی کمتر، نه تنها خروجی تحقیقاتی متنوع‌تری را به دنیای نشر خواهد سپرد؛ که فضای رقابتی مثبت با طیف گسترده‌تری از آرا، را ایجاد خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Editorial Board Evaluation: A Method for Assessing the Performance and Effectiveness of Editorial Board Members and Journal Editors Indexed in ISC

نویسندگان [English]

  • Farshid Danesh 1
  • Forough Rahimi 2
  • Zahra Nematollahi 3
  • Lili Banihashemi 4
1 Information Management Department. Islamic World Science and Technology Monitoring & Citation Institute (ISC). Shiraz. Iran
2 Information Management Dep., Ricest, Shiraz, iran
3 Department of Knowledge and Information Science, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran
4 Ph.D. candidate, Department of Knowledge and Information Science, Faculty of Education and psychology, Alzahra University, Vanak, Tehran, Iran
چکیده [English]

Objective: Editorial Board Evaluation (EBE) is a method used to determine the performance, effectiveness, and role of editorial board members and journal editors in policymaking and designing a roadmap for the future of journals. In this study, using EBE, the indexed journals in ISC in the fields of health sciences, biological sciences, arts, and humanities were evaluated and analyzed.

Methods: In this study, social network analysis was used to visualize the interconnections of editorial board members and journals. For this purpose, centrality indices, including degree centrality, closeness centrality, and betweenness centrality, were used. Data analysis was performed in two descriptive and inferential sections for editorial board members (2813 individuals) and journals (200 magazines) using statistical methods such as frequency, percentage, mean, Kendall's Tau-b coefficient, Chi-square test, and software such as UCINET, SPSS, Net Draw, and Python.

Results: The research findings on the status of the impact factor of journals indicate that in the field of humanities and arts, the "Journal of Applied Issues in Islamic Education" with 1.095 has the highest impact factor. In the field of health sciences, "Iranian Journal of Ageing (Salmand)- Waiting List" with 0.446 has the highest impact factor, and in the field of biological sciences, "Plant Genetic Researches - Primary List" with 0.37 has the highest impact factor in each subject area. Some journals in the fields of humanities and arts have a high self-citation rate, including journals that have over 80% self-citation in the field of humanities and arts such as "Journal of Nahjolbalagheh" (77.80%) and "Journal of Kurdish Literature" and "Persian Language and Iranian Dialects" (100%). Ahad Faramarz Gharamaleki (Professor at the University of Tehran) and Mohammad Hassan Ghadrdan Gharamaleki (Professor at the Institute of Culture and Islamic Thought) have the highest level of interlocking (frequency 5). Out of the total of 368 individuals with co-authorship, 333 are male and 35 are female. In terms of academic rank, the "Professor" with 71.76% and "the Associate Professor" with 15.48% have the highest share in the editorial board community.

Conclusion: Out of the total of 2,813 individuals who collaborated in 200 journals, 368 members of the editorial board had cohesion. The results indicate a significant negative relationship between the impact factor and the cohesion of the social science research journals, as well as between the number of citations received by journals and their cohesion. In addition, an increase in the number of journal quartiles is associated with a decrease in cohesion. According to the results, the number of journal quartiles is a significant negative predictor of cohesion. The instantaneous index of journals, the average impact factor in the macro subject, the number of publications of social science research journals, and the self-citation index are not significant predictors of cohesion. Considering the role of editorial board members in the development and quality improvement of journals through reviewing and selecting topics, the effort to form more diverse editorial boards with less interlocking will not only bring more diverse research output to the publishing world, deposit; which will create a positive competitive environment with a wider range of votes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cohesion of editorial board and editors
  • ISC indexed journals
  • domains of health sciences
  • biological sciences and arts and humanities
  • impact factor
  • social network analysis
CAPTCHA Image

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 22 خرداد 1402
  • تاریخ دریافت: 06 اردیبهشت 1402
  • تاریخ بازنگری: 17 خرداد 1402
  • تاریخ پذیرش: 22 خرداد 1402