ساخت و اعتباریابی ابزار سرریز اطلاعات در کتابخانه‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی،واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

2 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزا د اسلامی، بابل، ایران

3 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

10.30484/nastinfo.2023.3384.2204

چکیده

هدف: پژوهش‌ها نشان می‌دهند که مدل‌های محدودی برای اندازه‌گیری‌ سرریز‌ اطلاعات در کتابخانه‌ها طراحی شده‌اند؛ ولی تاکنون ابزار معتبر و پایایی برای اندازه‌گیری سرریز اطلاعات در کتابخانه‌های دانشگاهی ارائه نشده است. شناسایی عوامل مؤثر بر سرریز اطلاعات و مدیریت صحیح آن در کتابخانه های مورد نظر در ارتقای کارآیی و اثربخشی و درنتیجه موفقیت و رشد آن‌ها از اهمیت خاصی برخوردار است. هدف ازانجام پژوهش حاضر، ساخت و اعتباریابی ابزاری برای تعیین عوامل مؤثر بر سرریز اطلاعات در کتابخانه‌های ‌دانشگاهی علوم پزشکی‌ بود.

روش: پژوهش حاضر در دو بخش کیفی(فراترکیب و دلفی) و کمی ) پیمایشی – تحلیلی) صورت گرفت. جامعه مورد مطالعه در بخش کیفی کلیه مقالات مرتبط از پایگاه های اطلاعاتی معتبر بود که پس از استخراج و غربالگری و با در نظر گرفتن معیار‌های ورودی وخروجی 20 مقاله فارسی و لاتین انتخاب شدند. جامعه آماری در بخش دلفی شامل 20 نفر از اساتید و خبرگان در زمینه فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات وسریز اطلاعات در دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان مازندران است که به روش غیراحتمالی هدفمند و در دسترس انتخاب شدند. در بخش کمی براساس فرمول کوکران 375 نفر از کاربران کتابخانه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان مازندران به روش طبقه‌ای تصادقی به عنوان نمونه انتخاب شدند. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و تحلیل عاملی تأییدی و تحلیل مسیر، با استفاده از نرم‌افزار آماری اسمارت پی.‌ال.‌اس بهره ‌برده شد.

یافته‌ها: براساس یافته‌های بخش فراترکیب تعداد 7 مؤلفه اصلی بعلاوه گویه های آنها (94 گویه) در مورد سرریز اطلاعات استخراج گردید سپس جهت تأیید در اختیار پنل دلفی با 20 عضو قرار گرفت و پس از سه مرحله دلفی و پس از انجام اصلاحات و حذف گویه‌های نامرتبط، با مقدار آماره کندال سه مرحله دلفی به ترتیب 672/0، 713/0 و721/0 به اجماع نظری رسید و تحلیل عاملی تاییدی 74 گویه پرسشنامه سرریز اطلاعات در7 مؤلفه اصلی شامل: ایجاد با بار عاملی (874/0)، عوامل فردی با بار عاملی (863/0)، عوامل موثر بر کنترل سرریز با بار عاملی (877/0)، عوامل محیطی با بار عاملی (902/0)، راهکارهای تعدیل با بار عاملی (698/0)، تأثیر سرریز بر کاربران با بار عاملی (863/0)، زیرساخت های فناورانه با بار عاملی (789/0) شناسایی شدند. تحلیل عامل تأییدی نشان داد ابزار از برازش مطلوب برخوردار است. پایایی ترکیبی همه عوامل از 7/0 بالاتر بود. مثبت و معنادار بودن همبستگی رتبه مولفه‌های پرسشنامه نشان دهنده روایی همگرای پرسشنامه بود.

نتیجه‌گیری: ابز ار ساخته شده معیارهای تعیین وضعیت سرریز اطلاعات را در حوزه علوم پزشکی در اختیار محققان قرار می‌دهد. عوامل کشف شده شامل عوامل ایجاد؛ عوامل فردی، عوامل مؤثر بر کنترل، عوامل محیطی و راهکار های تعدیل سرریزی اطلاعات بودند که با سنجش در محیط پایلوت علوم پزشکی مازنداران، ضمن تأیید کارایی آنها در محیط دانشگاهی و علوم پزشکی مشخص گردید که ابزار ساخته شده از نظر کیفی و کمی قابلیت سنجش متغیر موردنظر را دارا هست.

کلیدواژه‌ها: سرریز اطلاعات، کتابخانه‌های دانشگاهی، علوم پزشکی، اضافه‌بار اطلاعاتی، اعتباریابی

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Construction and validation of Information overload tools in the libraries Universities of Medical Sciences

نویسندگان [English]

  • Ali Mohammad Ramzanpour Marzi 1
  • Mitra Ghiasi 2
  • safiyeh Tahmasebi Limooni 3
1 Department of Knowledge and Information Science, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran
2 Department of knowledge and Information Science , Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran
3 Department of Knowledge and Information Sciences, Babol Branch, Azad Islamic University, Babol, Iran.
چکیده [English]

Purpose: Research shows that limited models have been designed to measure information overflow in libraries; But until now, no valid and reliable tool has been provided to measure information overflow in academic libraries. Identifying the factors affecting the overflow of information and its proper management in the libraries in question is of particular importance in improving their efficiency and effectiveness and as a result their success and growth. The purpose of the current research was to build and validate a tool to determine the factors affecting information overflow in university libraries.

Methods: The current research was carried out in two parts: qualitative (super composition and Delphi) and quantitative (survey-analytical). The studied population in the qualitative section was all related articles that were extracted from valid databases and after screening and taking into account the input and output criteria, finally 20 Persian and Latin articles were selected and reviewed. The statistical population in the Delphi section included 20 professors and experts in the field of information and communication technologies and information flow in universities of medical sciences and health care services in Mazandaran province, who were selected in a targeted and accessible way. In the quantitative part, based on Cochran's formula, 375 users of medical science libraries and healthcare services in Mazandaran province were selected as a sample using the stratified verification method. In order to analyze the data, descriptive statistics, confirmatory factor analysis and path analysis were used using Smart PLS statistical software.

Findings: Based on the findings of the meta-composite section, the number of 7 main components and their items (94 items) were extracted regarding the overflow of information, then it was submitted to the Delphi panel with 20 members for verification, and after three Delphi steps and after making corrections and removing irrelevant items , reached a theoretical consensus with the value of Kendall's statistic of three Delphi stages, respectively 0.672, 0.713 and 0.721, and confirmatory factor analysis of 74 items of the information overflow questionnaire in 7 main components including: creation with factor load (0.874), individual factors with factor load (0.863), effective factors on overflow control with factor load (0.877), environmental factors with factor load (0.902), adjustment solutions with factor load (0.698), impact of overflow on users with factor load (0.863), technological infrastructures were identified with factor load (0.789). Confirmatory factor analysis showed that the instrument has good fit. The combined reliability of all factors was higher than 0.7. The positive and significant correlation of the rank of the questionnaire components indicated the convergent validity of the questionnaire.

Conclusion: The built tool provides researchers with the possibility of measuring information overflow. The discovered factors include the factors that cause; There were individual factors, factors affecting control, environmental factors, and strategies for adjusting the flow of information, which were measured in the pilot environment of Mazandaran Medical Sciences, while confirming their effectiveness in the academic environment and medical sciences. has the desired variable.

Keywords: Information overflow, academic libraries, medical sciences, information overload, validation

کلیدواژه‌ها [English]

  • Information overflow
  • academic libraries
  • medical sciences
  • information overload
  • validation
CAPTCHA Image

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 04 اردیبهشت 1402
  • تاریخ دریافت: 16 اسفند 1401
  • تاریخ بازنگری: 22 فروردین 1402
  • تاریخ پذیرش: 04 اردیبهشت 1402