سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران مطالعات کتابداری و سازماندهی اطلاعات 2783-4646 37 2 2026 08 06 Design and Validation of a Personal Knowledge Management Model for Controlling Information Overload طراحی و اعتبارسنجی الگوی مدیریت دانش شخصی در راستای کنترل اضافه‌بار اطلاعاتی 311 350 3273 10.30484/nastinfo.2025.3828.2343 FA هاجر محمدزاده دانشجوی دکتری، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران 0009-0006-6273-0756 زهره میرحسینی دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران 0000-0002-8469-8543 زهرا اباذری دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران 0000-0002-5838-6229 Journal Article 2025 07 01 <strong>Purpose </strong><strong>:</strong>In today’s data-driven world, the exponential growth of information has created serious challenges for concentration, decision-making, and learning. Personal knowledge management, as an intelligent tool for organizing and filtering information, plays a crucial role in controlling information overload. Accordingly, the purpose of this study is to design and validate a personal knowledge management model aimed at controlling information overload and to provide a scientific framework for enhancing cognitive efficiency and optimize the use of data.<br /><strong>Method:</strong> This is an applied–developmental study aimed at designing and validating an integrated and practical model. Mthodologically, it is a cross-sectional survey study employing both qualitative and quantitative data. To achieve the research objectives, an exploratory mixed-methods approach was employed. In the qualitative phase, a comprehensive review of scientific and research literature available in reputable international and domestic databases from 2016 to 2024 was conducted, identifying 51 relevant articles. After thorough evaluation, 46 articles were purposively selected for analysis. This qualitative analysis helped extract the main components and indicators of personal knowledge management and information overload control. In the quantitative phase, data were collected through a researcher-developed questionnaire based on the qualitative findings from 150 managers and experts at the National Library and Archives of Iran (NLAI). Data collection tools included document analysis and the questionnaire. The collected data were analyzed using fuzzy set qualitative comparative analysis (fsQCA) and partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM).<br /><strong>Findings:</strong> The findings revealed that components such as knowledge security, knowledge acquisition, data analysis and processing, new knowledge creation, and effective knowledge storage directly influence the process of knowledge sharing among individuals. Moreover, knowledge sharing plays a crucial mediating role and affects employees’ individual, organizational, and technological knowledge skills. These skills, in turn, enhance individual factors such as self-efficacy, learning motivation, and information literacy, which are essential prerequisites for effective control of information overload. Additionally, instrumental, technological, and organizational factors—particularly the use of modern knowledge management systems, IT support, and the development of a suitable organizational culture—play a decisive role in mitigating information overload.<br /><strong>Conclusion:</strong> Implementing the designed personal knowledge management model can effectively reduce information overload among employees at the National Library and Archives of Iran (NLAI). This model enhances individual skills in information management, knowledge selection, and content prioritization, leading to increased cognitive productivity, improved decision-making, and higher job satisfaction.<br /><strong> </strong> <strong>هدف</strong><strong>:</strong><strong> </strong>در دنیای داده‌محور امروز، افزایش حجم اطلاعات موجب چالش جدی در تمرکز، تصمیم‌گیری و یادگیری شده است. مدیریت دانش شخصی به‌منزلۀ ابزاری هوشمند برای سامان‌دهی و پالایش اطلاعات، نقشی کلیدی در مهار اضافه‌بار شناختی دارد. ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر «طراحی و اعتبارسنجی الگوی مدیریت دانش شخصی در راستای کنترل اضافه‌بار اطلاعاتی» است تا چهارچوبی علمی برای ارتقای کارایی شناختی و بهینه‌سازی استفاده از داده‌ها ارائه دهد.<br /><strong>روش:</strong> این پژوهش ازنظر هدف، پژوهشی کاربردی توسعه‌ای است که به طراحی و اعتبارسنجی مدلی منسجم و عملی می‌پردازد و ازنظر روش‌شناسی، به‌عنوان پژوهشی پیمایشی مقطعی با بهره‌گیری از داده‌های کیفی و کمی شناخته می‌شود. برای دستیابی به اهداف پژوهش، رویکرد آمیخته اکتشافی به کار گرفته شد. در بخش کیفی، با مرور جامع منابع علمی و پژوهشی موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر بین‌المللی و داخلی در بازه زمانی 1395 تا 1403 شمسی (2016 تا 2024 میلادی) با روش فراترکیب، 51 مقاله مرتبط شناسایی و پس از ارزیابی دقیق، 46 مقاله به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفتند. این تحلیل کیفی به استخراج مؤلفه‌ها و شاخص‌های اصلی مدیریت دانش شخصی و کنترل اضافه‌بار اطلاعاتی کمک کرد. در بخش کمی، داده‌ها از طریق پرسشنامه سازمان‌یافته که براساس یافته‌های بخش کیفی طراحی شده بود، از 150 نفر از مدیران و کارشناسان سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمع‌آوری شد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل مطالعات کتابخانه‌ای و پرسشنامه بودند و برای تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده، روش فراترکیب و مدل‌یابی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی استفاده شد.<br /><strong>یافته‌ها</strong><strong>:</strong><strong> </strong>نتایج پژوهش نشان داد که مؤلفه‌های امنیت دانش، اکتساب دانش، تحلیل و پردازش داده‌ها، خلق دانش نو و ذخیره‌سازی مؤثر دانش، به‌طور مستقیم بر فرآیند تسهیم دانش در میان افراد تأثیرگذار هستند. همچنین، تسهیم دانش نقش میانجی مهمی دارد و بر مهارت‌های دانش فردی، سازمانی و فناوری کارکنان اثرگذار است. این مهارت‌ها به‌نوبۀ خود باعث ارتقاء عوامل فردی مانند خودکارآمدی، انگیزه یادگیری و سواد اطلاعاتی می‌شوند که از پیش‌نیازهای مهم کنترل مؤثر اضافه‌بار اطلاعاتی به شمار می‌آیند. علاوه‌بر این، عوامل ابزاری، فناوری و سازمانی، به‌ویژه در زمینه استفاده از سامانه‌های نوین مدیریت دانش، پشتیبانی فناوری اطلاعات و توسعه فرهنگ‌سازمانی مناسب، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش اضافه‌بار اطلاعاتی ایفا می‌کنند.<br /><strong>نتیجه‌گیری: </strong>پیاده‌سازی الگوی مدیریت دانش شخصی می‌تواند نقش مؤثری در کاهش اضافه‌بار اطلاعاتی کارکنان سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایفا کند. این الگو با ارتقاء مهارت‌های فردی در مدیریت اطلاعات، گزینش دانش و اولویت‌بندی محتوا، موجب افزایش بهره‌وری شناختی، بهبود تصمیم‌گیری و ارتقاء رضایت شغلی خواهد شد. https://nastinfo.nlai.ir/article_3273_48b5ac456ef34fc58850753b1a371241.pdf