شاخص‌های مدیریت پایدار برای کتابخانه‌های سبز: پژوهش کیفی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 استادیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

چکیده

هدف: تدوین شاخص‌های مدیریت پایدار در کتابخانه‌های ایران برای تحقق کتابخانه سبز.
روش‌شناسی: این پژوهش از نوع کیفی است. با 12 نفر از متخصصان علم اطلاعات و دانش‌شناسی و متخصصان توسعه پایدار که با روش هدف‌مند و نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شدند مصاحبه‌های عمیق و نیمه ساختاریافته انجام شد. برای تحلیل داده‌ها با استفاده از نظریه‌پردازی زمینه‌ای در سه مرحله، مباحث طرح‌شده توسط مصاحبه‌شوندگان، رمزگذاری و مقوله‌بندی شد.
یافته‌ها: 215 مفهوم از مرحله کدگذاری باز در 62 مقوله فرعی در مرحله کدگذاری انتخابی دسته‌بندی شدند: شرایط زمینه‌ای شامل 24 مفهوم و 9 مقوله، شرایط علّی شامل 43 مفهوم و 13 مقوله، عامل مداخله‌گر با 19 مفهوم و 10 مقوله، راهبردها با 102 مفهوم و 17 مقوله، و پیامدهای مدیریت پایدار با 27 مفهوم و 14 مقوله.
نتیجه‌گیری: مدیریت کتابخانه‌ها نیازمند تحول و حرکت به‌سمت الگوی مدیریت پایدار هستند؛ این الگو بر احراز شاخص‌های پایداری و حرکت به‌سوی کتابخانه‌های سبز تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Indicators for Sustainable Management of Green Libraries: a Qualitative Research

نویسندگان [English]

  • M. Ghorbani 1
  • F. Babolhavaeji 2
  • F. Noushinfard 3
چکیده [English]

Purpose: To identify indicators of sustainable management in Iranian libraries to achieve a green library. 
Methodology: In this qualitative research, 12 experts in knowledge and information science and sustainable development were interviewed using purposive and snowball sampling and semi-structured interviews. Data analyzed, coded and categorized using three stage grounded theory.
Results: 215 concepts in open coding were grouped in 62 categories: context (with 24 concepst and 9 categories), causes (with 43 concepts and 13 categories), interferences (with 19 concepts and 10 categories), strategies (with 102 concepts and 17 categories) and outcomes (with 27 concepts and 14 categories).
Conclusion: Library management needs to be moved toward sustainable management model- a model which focuses on green libraries regarding sustainable indicators.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sustainable management
  • Library sustainability
  • Sustainable development
  • Environmental protection
آقایی، سیدداود (۱۳۸۲). راهبردهای توسعه پایدار در سازمان ملل متحد. دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ۵۹، ۱۱-۲۶ .

خاتون‌آبادی، احمد (1384). جنبه‌هایی از توسعه پایدار: از اندیشه تا کنش. اصفهان: جهاد دانشگاهی واحد صنعتی اصفهان.

زاهدی، شمس‌السادات؛ نجفی، غلامعلی (1385). بسط مفهومی توسعه پایدار. مدرس علوم انسانی، 10 (49)، 43-76.

سقزچی، ابراهیم (1390). مدیریت توسعه پایدار. تهران: مکتب صادق.

کرباسیان، قاسم ( بی‌تا). توسعه، بازیابی 21 مهر1394، از http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page= definition&UID=35790

محمدپور، احمد (۱۳۸۸). تحلیل داده‌های کیفی : رویه‌ها و مدل‌ها. مجله انسان­شناسی، 2 (10)، 1۶۰-۱۲۷ .

مطلبی، داریوش (1388). سخن سردبیر: کتابخانه‌ها در خدمت توسعه پایدار، اطلاع‌رسانی و کتابداری. کتاب ماه کلیات، 13، 2-3.

ندافی، کاظم؛ نوری، جعفر؛ نبی‌زاده، رامین؛ و نازک، شهبد (1387). نظام مدیریت سبز در کتابخانه ملی ایران. علوم و تکنولوژی محیط زیست، 10 (4)، 262-269.

Abazari, Z., Babalhaveaji, F., & Jahangirifard, B. ( 2012). GIS - based evaluation of public libraries Locations for More Sustainable Building Site Selection (An Iranian Experience). Retrieved ferburery 4, 2013, from http://conference.ifla.org/past/ifla78/184-abazari-en.pdf.

Bell, S. J. (1999). Using the scenario approach for achieving sustainable development in academic libraries, ACRL ninth national conference, April 8-11, 1999. Detroit: Michigan. Retrieved November 19, 2015, from  http://www.ala.org/acrl/sites/ala.org.acrl/files/content/conferences/pdf/bell99.pdf

Brodie, M. (2012). Building the sustainable library at Macquarie University. Australian Academic & Research Libraries, 43 (1), 4-16. Retrieved September 4, 2014, from http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00048623.2012.10722250

Chakraborty ,Susmita(2013) Going green or not: realities of the Indian metropolis libraries. paper presented at 79th IFLA general conference and Assembly, Singapore. Retrieved May 31, 2016, from http://www.ifla.org/en/ifla79

Connel, V. (2010). Greening the library: Collection development decisions, The journal of the new member’s Round table, 1 (1), 1-15.

Karioja, E. (2013).Sustainability in libraries. Unpublished master's thesis, Oulu University of Applied Sciences. Retrieved Aug. 9, 2014, from  http://www.theseus.fi/bitstream/handle/10024/56815/Karioja_Elina.pdf

Kraljević, I., & Lukačić, P. (2015). Project green library in croatia. Retrieved November 19, 2015, from http://library.ifla.org/1208/1/095-kraljevic-en.doc.pdf

Marcum, J. W.(2009). Sustainable library imperative design for sustainability. The Bottom Line, 22 (1), 9-12. Doi: 10.1108/08880450910955378.

Oyelude, A. A., & Alabi, A. O. (2013). Greening: Pluses and minuses of Nigerian libraries in promoting environmental sustainability. Retrieved November 19, 2015, from http://library.ifla.org/133/1/115b-oyelude-en.pdf

Rowley, J. (2006). Libraries and environmental management. Library Management, 27 (4/5), 269-279. Doi: 10.1108/01435120610668205.

Scherer, J. A. (2014). Green libraries promoting sustainable communities. Retrieved November 19, 2015, from http://library.ifla.org/939/1/152-scherer-en.pdf

Tseng, Sh. (2007). Green library design and evaluation: The Taipei Public Library. Taiwan, New Library World, 109 (7/8), 321-336. Doi: 10.1108/03074800810888159.

WILSON (2012). Creating sustainable futures for academic libraries. Journal of Library Administration, 52 (1), 78–93. Doi: 10.1080/01930826.2012.630241