رعایت استانداردهای کتابخانه‌ای در کتابخانه‌های مراکز آموزشی (نمونه‌پژوهی: وزارت جهاد کشاورزی در سراسر کشور)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی مرکز فناوری اطلاعات و اطلاع‌رسانی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

هدف: بررسی وضعیت رعایت استانداردهای کتابخانه‌های دانشگاهی ایران در کتابخانه‌های مراکز آموزشی وزارت جهاد کشاورزی در سراسر کشور.
روش‌/ رویکرد پژوهش: با استفاده از روش پیمایشی و سیاهه وارسی 42 مجتمع و مرکز آموزشی تابعه وزارت جهاد کشاورزی در سراسر کشور از نظر رعایت استانداردهای کتابخانه‌ای بررسی شدند.
یافته‌ها: میانگین رعایت مؤلفه‌های هشت‌گانه استاندارد در کتابخانه‌های آموزشی وزارت جهاد کشاورزی 5/45% است. این کتابخانه‌ها، از نظر تعداد نیروی انسانی 95%؛ خدمات کتابخانه‌ای 8/61%؛ سازماندهی 45/55%؛ و در سایر مقوله‌ها زیر 50% ارزیابی شد.
نتیجه‌گیری: کتابخانه‌های آموزشی وزارت جهاد کشاورزی برای ارتقای استانداردهای کتابخانه‌ای، به‌ویژه در حوزه‌های اهداف و وظایف، بودجه، خدمات کتابخانه‌ای، و تجهیزات کتابخانه‌ای به تلاش بیشتری نیاز دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Standards in Jihad-e-Agriculture Educational Libraries

نویسندگان [English]

  • A. Gilvari 1
  • A. Yousefi 2
  • T. Shahmirzadi 1
  • J. Bashiri 1
  • F. Koulaian 1
2 Dean
چکیده [English]

Aims: The aim of this research is to study the compliance of Jihad_e_Agriculture educational libraries with “Standards for Iranian university libraries”.
Methodology: All Jihad_e_Agriculture educational libraries across the country (42 libraries) are shaped the research population. Descriptive method is used to do the research. Data are gathered by cheklist drived from the mentioned standard.
Finding: Results show the compliance of research population with standard in the field of human resources, by%95, reached the highest score. Library services, by% 61.8 placed at the second and resources organization, by% 55.45 reached the thirs level. Except “ornganization and management” features, by% 51.1, the research libraries population was low in the other 4 of 8 standard features. All together, libraries population keeps distance with ‘Standards for Iranian university libraries’ in 4 mentioned standard features.
Conclusion: Jihad_e_Agriculture educational libraries should try to improve the standards especially in the field of aims and duties, budgeting, library services and equipments.
Keywords: Library, Standard, Standardization, Evaluation, AREEO, Educational center, Educational library

کلیدواژه‌ها [English]

  • Library
  • Standardization
  • Evaluation
  • AREEO
  • Educational centers
  • Educational libraries

احمدی، نفیسه؛ رسولی آزاد، محمدرحیم؛ و رضاحسینی، هومن (1390). تعیین و تشریح وضع موجود کتابخانه‌های دانشگاهی شهرستان خمین از نظر شاخص‌های موجود در استانداردهای کتابخانه‌های دانشگاهی ایران و مقایسه وضع موجود با وضع مطلوب. پژوهش اجتماعی، 4 (10)، 63 ـ 76.

تعاونی، شیرین؛ سلطانی، پوری؛ حریری، مهرانگیز؛ و مهراد، جعفر (1380). استانداردهای کتابخانه‌های دانشگاهی ایران. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

ترکمانی، ابراهیم (1382). ارزیابی کتابخانه‌های دانشگاهی شهر ارومیه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، ایران.

رنجبری، علی (1386). ارزشیابی شاخص‌های عملکرد کتابخانه دانشگاهی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی بر اساس استانداردهای کتابخانه‌های تخصصی ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، ایران.

زندیان، فاطمه؛ بیات بداقی، ناهید؛ و فرخی، فرهنگ (1388). بررسی ساختمان و تجهیزات کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی عمومی و دانشگاهی شهر زنجان از نظر میزان انطباق با استانداردهای بین‌المللی برای معلولان جسمی- حرکتی از دیدگاه مسوولان کتابخانه‌ها. کتابداری و اطلاعرسانی، 12 (4)، 249-271.   

ساروخانی، باقر (1380). روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی (ج.2). تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

سرائیان، آزاده (1384). ارزیابی و مقایسه کتابخانه‌های صنعت برق استان تهران با استانداردهای کتابخانه‌های دانشگاهی ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، ایران.

شهمیرزادی، طیبه (1388). بررسی وضعیت مجموعه‌سازی کتابخانه‌های مؤسسات و مراکز تحقیقاتی تحت پوشش سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی و ارائه رویه مناسب جهت فراهم آوری منابع اطلاعاتی چاپی و الکترونیکی. تهران: مرکز اطلاعات و مدارک علمی کشاورزی.

صابریان بروجنی، مژگان (1385). بررسی مدیریت کتابخانه‌های عمومی استان چهارمحال و بختیاری بر اساس استانداردها. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، ایران.

صدری، رضا (1381). ارزیابی کتابخانه‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی استان مازندران و مقایسه آنها با استانداردهای کتابخانه‌های دانشگاهی ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران.

صیامیان، حسن (1373). بررسی وضعیت نیروی انسانی در کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور و مقایسه آنها با استاندارد نیروی انسانی ACRL. پ‍ایان‌ن‍امه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران.

طاهری، منوچهر (1390). ارزیابی وضعیت کتابخانه‌های واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی استان مازندران براساس استانداردهای کتابخانه‌های دانشگاهی ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تنکابن، ایران.

عطایی، الهام (1381). ارزیابی نیروی انسانی کتابخانه‌های دانشگاهی شهر تهران بر اساس پیش‌نویس استاندارد کتابخانه‌های دانشگاهی ایران. پ‍ایان‌ن‍ام‍ه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران.

عظیمی، مینو (1391). بررسی و ارزیابی وضعیت نیروی انسانی کتابخانه‌های دانشگاه پیام نور استان‌های آذربایجان غربی و شرقی و مقایسه آنها با استانداردهای موجود. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهراء، تهران.

فرداصفهانی، فهیمه؛ میرحسینی، زهره (1391). تحلیل وضعیت کتابخانه‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران با استفاده از استانداردهای کتابخانه‌های دانشگاهی ایران. فصلنامه نظام‌ها و خدمات اطلاعاتی، 2 (1)، 55-68.

قهنویه، حسن (1384). بررسی وضعیت کتابخانه‌های عمومی شهر اصفهان و مقایسه تطبیقی آن با استانداردهای ایفلا. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، ایران.

گیلوری، عباس؛ شهمیرزادی، طیبه؛ یوسفی، احمد؛ کولاییان، فردین؛ و بشیری، جواد (1390). ارزیابی کتابخانه‌های سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی بر اساس استانداردهای کتابخانه‌های تخصصی ایران. تهران: مرکز اطلاعات و مدارک علمی کشاورزی.

مجیدی، موسی؛ موسایی، اصغر (1391). بررسی مقایسه‌ای وضعیت کتابخانه‌های دانشگاه پیام نور در مرکز استان‌ها، بر مبنای استانداردهای کتابخانه‌های دانشگاهی ایران. دانش‌شناسی، 5 (18)، 85 – 107.

محمودی، علی‌رضا (1386). بررسی وضعیت ساختمان و تجهیزات کتابخانه‌های سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران براساس استانداردها. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، ایران.

نجفی‌تیرتاش، حبیب‌الله (1390). ارزیابی وضعیت کتابخانه‌های دانشگاه پیام نور استان مازندران بر اساس استانداردهای کتابخانه‌های دانشگاهی ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تنکابن، ایران.

نصیری، ماریا؛ عصاره، فریده (1383). مقایسه کتابخانه‌های واحدهای دانشگاهی منطقه شش دانشگاه آزاد اسلامی با استانداردهای کتابخانه‌های دانشگاهی ایران. کتابداری، 38 (42)، 77 - 98.

وزارت جهاد کشاورزی. سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی. مرکز آموزش عالی امام خمینی (1390). هدف و وظایف اساسی مرکز آموزش عالی امام خمینی (ره) وزارت جهاد کشاورزی. بازیابی 26 آذر 1390، از http://itvhe.ac.ir/HomePage.aspx?TabID=5183&Site=imam.itvhe.ac&Lang=fa-IR

ولی‌زاده‌حقی، سعیده (1383). بررسی زیرساخت ارائه خدمات اطلاعاتی در کتابخانه‌های تخصصی دولتی شهر تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، ایران.

هاشمیان، محمدرضا (1382). ارزیابی کتابخانه‌های بیمارستانی دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران، تهران و شهید بهشتی بر اساس استانداردهای موجود. پ‍ایان‌ن‍ام‍ه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران.

Ashoor, M S. (1992). Evaluation of the collections of saudi university libraries based on the ACRL standards. International Information and Library Review, 24 (1), 3-14.

Carpenter, R. L. (1981). College libraries: a comparative analysis in terms of the ACRL standards. College and Research Libraries, 42 (1), 7-18.

Dubin, E., & Bigelow, L. (1986). Community college learning resources centers at the crossroads: Illinois, a case study. College-and-Research-Libraries, 47 (6), 596-603.

Grimes, D. J. (1989). Two-Year college libraries in Alabama: a comparison in terms of ACRL quantitative and qualitative guidelines. Retrieved Feb 4, 2016, from http://eric.ed.gov/?id=ED311925

Hawkins, J., et al. (1978). The status of status: the status of librarians in Texas academic libraries. Texas: Univ. of TX.

Kosikova, L. (1986). The current standard of the work of special libraries of spa establishments of the czech socialist republic. Technicka Knihovna, 30 (10), 284-290.

Vijayakumar, M., & Vijayakumar, J. K. (2008). Assessing Indian academic library services with "ACRL/ALA standards for libraries in higher education: a model. SRELS Journal of Information Management, 45 (4), 473-484.