تحلیل سوات و موقعیت‌یابی راهبردی کتابخانه ملی ایران در قالب بازاریابی: قیمت و مکان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مدیریت سیستم‌ها، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران

2 استادیار گروه علوم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تهران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه تهران

چکیده

هدف: تحلیل راهبردی وضع کنونی کتابخانه ملی ایران در قالب "بازاریابی- قیمت و مکان" و ارائه راهبردهای پیشنهادی مبتنی بر ماتریس سوات است.
روش/ رویکرد پژوهش: از نوع پژوهش‌های آمیخته است. با مصاحبه با 13 نفر از کارمندان باسابقه و متخصص کتابخانه و استفاده از روش تحلیل محتوا، مؤلفه‌های سوات استخراج گردید. سپس به‌وسیله پرسشنامه و رتبه‌بندی مؤلفه‌ها و با استفاده از ماتریس ارزیابی موقعیت راهبردی، وضعیت راهبردی کتابخانه در مقوله‌های قیمت و مکان تعیین و راهبردهای "قوت – فرصت"، "قوت – تهدید"، "ضعف – فرصت"، و "ضعف – تهدید" ارائه ‌شد.
یافته‌ها: کتابخانه ملی ایران در مقوله قیمت، در موقعیت رقابتی و در مقوله مکان در موقعیت تهاجمی قرار دارد.
نتیجه‌گیری: مهم‌ترین راهبردهای ارائه‌شده عبارت‌اند از: ارتقای ظرفیت‌های درآمدی کتابخانه، افزایش قابلیت‌های تجاری‌سازی تولیدات کتابخانه، مناسب‌سازی برنامه‌ریزی‌های مالی و بودجه‌ای، ترسیم درست قوانین حق مؤلف، تقویت محتوای برخط، تقویت نظام اطلاع‌رسانی، ارتقای خدمات و کانال‌های تعاملی، غنی کردن فضای اطراف کتابخانه از مراکز علمی، تقویت چهره پژوهشی، ارائه همکاری‌های اطلاعاتی و خدماتی برخط، تقویت قابلیت‌های فضاسازی، و اتخاذ تدابیر امنیتی در اطراف کتابخانه.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

SWOT Analysis and Strategic Positioning of National Library of Iran Regarding Price and Place Marketing Framework

نویسندگان [English]

  • M. R. Esmaili Givi 1
  • N. Naghshine 2
  • F. Sahli 3
1 PhD of Systems Management, Assistant Professor of Tehran University
2 Assistant Professor of Information Studies Lab
3 Master student of Information Science and Knowledge Studies of Tehran University
چکیده [English]

Purpose: Strategic analysis of the current situation of National Library of Iran (NLI) in the frame of "price and place marketing" and proposing suggested strategies based on SWOT matrix.
Methodology: Mixed methodology is used. Through interviewing 13 skilled and experienced staff of library and employing content analysis, SWOT components were obtained. Library strategic position regarding price and place then has been specified using questionnaire, ranking of elements and employing Strategic Position and Action Evaluation Matrix. Four strategies of SO, ST, WO and WT also were provided.
Results: NLI is in competitive position regarding price and in agressive position considering place.
Conclusion: The most important startegies are: promote library income potential, emphasis on commercial aspects of library products, appropriate financial planning, pass a proper copyright law, support online content and information system, promote interactive services, enrich library sorroundings by scientific centers, strengthen the research position of the library, online information cooperation, creating spaces and make security arrangements throughout the library.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Marketing
  • SWOT
  • Price
  • Place
  • National library of Iran
اسدنیا، ابوالفضل؛ جلیل‌پور، پیمان (1391). امکان‌سنجی خصوصی‌سازی کتابخانه‌های عمومی با استفاده از تحلیل SWOT. تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی، 19 (2)، 213-233.

الوداری، حسن (1383). بازاریابی و مدیریت بازار. تهران: دانشگاه پیام نور.

بزرگی، اشرف‌السادات؛ نصیری، سمیه (1388). امکان‌سنجی اجرایی شدن اصول بازاریابی در کتابخانه ملی ایران و ارائه مدل پیشنهادی. دانش‌شناسی (علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی و فناوری اطلاعات، 2 (6) 1-10.

بصیریان جهرمی، رضا (1387). امکان‌سنجی اجرایی شدن اصول بازاریابی در کتابخانه‌های مرکزی و دانشکده‌ای دانشگاه‌های دولتی شهر تهران از دید سرپرستان این کتابخانهها. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تهران، تهران.

بصیریان جهرمی، رضا؛ عرفان‌منش، محمدامین (1387). ارمغان بازاریابی برای کتابداران در قرن 21 چیست؟ اطّلاع‌شناسی، 22، 17-30.

ذاکرشهرک، مینا؛ اباذری، زهرا (1392). ارزیابی عملکرد کتابخانه‌های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در ایران براساس روش تحلیل راهبردی SWOT. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 24 (3)، 6- 25 .

سهلی، فرزانه؛ اسمعیلی گیوی، محمدرضا (1393). قابلیت‌های برندسازی مراکز خدمات اطلاعاتی و دانشی با استفاده از نظریه داده‌بنیاد. تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، 48 (2)، 201-241.

سهیلی، فرامرز (1390). تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها، و تهدیدهای کتابخانه‌های دانشگاه رازی و ارائه راهبردهای استراتژیک مناسب برای این کتابخانه‌ها. تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، 45 (55)، 73-95.

عربلو، حمید (1389). بررسی کاربرد اصول بازاریابی در ارائه خدمات اطلاعاتی در کتابخانه‌های دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد کتابداری واطلاع‌رسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، ایران.

محمد اسماعیل، صدیقه ؛ قربانی، محبوبه (1393). ارزیابی راهبردی اداره کل پردازش و سازماندهی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران براساس ماتریس S.W.O.T. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 25 (3)، 163-179.

محمدزاده، هاجر؛ بزرگی، اشرف‌السادات (1391). استفاده‌کنندگان از کتابخانه ملی ایران و شیوه‌های بهره‌گیری آنان از منابع و خدمات کتابخانه ملی: همخوان یا ناهمخوان با اساسنامه. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 23 (4)، 22-39.

نصیری، سمیه (1388). امکان‌سنجی برنامه‌های بازاریابی اطلاعات در کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران و ارائه مدل پیشنهادی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، ایران.

نوشین‌فرد، فاطمه؛ ضیایی، ثریا (1390). آمیخته بازاریابی در وب‌سایت کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های ایران. تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، 45 (56)، 77-96.

Al Hijji, K. (2012). Strategic analysis process at academic libraries in Oman. Library Management, 33 (4/5), 307-323.‏

Anafo, P. (2014). Marketing Strategies for Information Services: a Case Study of the Institute of Chartered Accountants (Ghana) Library and Information Services. Library Philosophy and Practice (e-journal) Paper 1033, 1-24. Retrived May 16, 2014, from http://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/1033

Hazidah, N. A., & Edzan, N. N. (2012). The SWOT analysis: marketing and promotionalstrategies used at the University of Malaya Library. In: International Conference on GenNEXT Libraries, October 8-10, (PP. 31-50). Universiti Brunei Darussalam.

Kazemi, H., Mansouri Moayyed, F, & Naghshine, N. (2009). Developing a Model for Market-Center Organization Anallysis. Intl. J. Humanities,16 (2), 31-50.

Kotler, P, & Armstrong, G (2012). Principles of Marketing (14th ed). New Jersey: Pearson Prentice Hall.

Kumar,P.K. (2012). University Libraries in Kerala: A SWOT Analysis for Marketing. Library Philosophy and Practice (e-journal) (pp. 1-13). Retrived May 18, 2014, from http://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1900&context=libphilprac.

Madhusudhan, M. (2008). Marketing of Library and Information Services and Products in University Libraries: a Case Study of Goa University Library. Library Philosophy and Practice (e-journal) (pp. 1-6). Retrived May 18, 2014, http://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1178&context=libphilprac

Mapulanga, Patrick. (2013). SWOT analysis in the planning of information services and systems in university libraries: The case of the University of Malawi strategic plans. The Bottom Lin, 26 (2), 70-84.

Schwamm, H., Stephens, D., & Cleeve, M. (2009).Marketing orientation of national libraries. Libri, 59 (4), 259-274.‏

Spalding, H. H., & Wang, J. (2006). The challenges and opportunities of marketing academic libraries in the USA: experiences of US academic libraries with global application. Library management, 27 (6/7), 494-504.‏

Turner, A., Wilkie, F., & Rosen, N. (2004). Virtual but visible: developing a promotion strategy for an electronic library. New Library World, 105 (7/8), 262-268.‏

Ugah, A. D. (2007). A SWOT Analysis of the University Library of Michael Okpara University of Agriculture Library, Umudike, Nigeria.‏ . Library Philosophy and Practice (e-journal) (pp. 1-8). Retrived May 18, 2014, from http://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1149&context=libphilprac

Wade, M. (2012). The role of strategic planning, marketing and external relations, and shared services at the National Library of Scotland. Library Review, 62 (1/2), 59-66.