ارتقای بازیابی معنایی اطلاعات با استفاده از برچسب‌گذاری و هستان‌شناسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مسئول منبع دیجیتال کتابخانه تخصصی فرهنگستان هنر

2 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات

3 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه علامه

4 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

5 دانشیار دانشکده فنی و مهندسی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

10.30484/nastinfo.2019.2247.1866

چکیده

مقدمه: یکی از شاخص‌های ارتقای نظام‌های بازیابی معنایی اطلاعات، افزایش میزان ربط نتایج بازیابی‌شده است. تمرکز این چنین نظام‌هایی غالباً بر مفاهیم و روابط میان آنها است تا واژگان به تنهایی. در این راستا ، هدف اصلی از این مطالعه ، تقویت بازیابی معنایی اطلاعات با استفاده از روش‌های برچسب‌گذاری و هستان‌شناسی است.
روش پژوهش: روش این پژوهش از نوع کاربردی است که با رویکرد تحلیل‌محتوا انجام شده است. جامعه پژوهش، شامل 313 مقاله فارسی حوزه بازیابی اطلاعات است که در یک پایگاه اطلاعاتی با قابلیت‌های جستجوی موضوعی برای دو گروه پیش‌آزمون و پس‌آزمون گردآوری شد. دقت بهبود نتایج بازیابی دو مرحله مورد بررسی قرار گرفت.
یافته‌ها: پس از برچسب‌گذاری 5700 واژه به کمک نرم‌افزار پردازش زبان طبیعی دانشگاه فردوسی مشهد ، هستان‌شناسی مفاهیم و روابط معنایی آنها در محیط پروتژه طراحی و پیاده‌سازی شد. دقت نتایج بازیابی شده در دو مرحله پیش و پس آزمون مورد سنجش قرار گرفت.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد با توجه به سطح معنی‌داری آزمون Z، به لحاظ آماری و اطمینان 99/0، تفاوت معنی‌داری میان میزان دقت نتایج مرتبط بازیابی شده در دو گروه پیش آزمون و پس آزمون وجود دارد. بنابراین این ابزارها از کارایی قابل قبولی در ارتقای سیستم برخوردارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Enhancing Semantic Information Retrieval Using Labeling and ontology

نویسندگان [English]

  • Hamideh Jafari Pavarsi 1
  • Najla Hariri 2
  • Mehdi Alipour Hafezi 3
  • Fahimeh Babalhavaeji 4
  • Maryam Khademi 5
1 Digital librarian of special library of Art Academy
2 Professor of Knowledge and Information Science - Islamic Azad University, Science and Research Branch of Tehran, Iran
3 Assistant Professor of Knowledge and Information Science - Allameh Tabataba'i University
4 Associate Professor of Knowledge and Information Science - Islamic Azad University, Science and Research Branch of Tehran, Iran
5 Professor of Technical Engineering - Islamic Azad University, Tehran South Branch
چکیده [English]

Introduction: One of the indicators of enhancing semantic information retrieval systems is increasing relevance in retrieved results. In fact focus of such systems is often on the concepts and their relationships rather than just vocabularies. In this regard the main objective of this study is to enhance semantic information retrieval by applying labeling and ontology method.
Method: The method of this research is an applied which has been done using content analysis approach. The research population consisted of 313 Persian articles in the field of information retrieval that were collected in a database with subject search capabilities for both pre-test and post-test groups. The accuracy of the two-step retrieved results was evaluated.
Results: After 5700 words were tagged with Ferdowsi University of Mashhad natural language processing software, the ontology of semantic concepts and their relationships was designed and implemented in the protégé software. The accuracy of the retrieved results was measured in two stages of pre and post-test.
Conclusion: The results showed that according to the significance level of Z test with the reliability of 0.99, there was a significant difference between the accuracy of the retrieved results in the two groups of pre-test and post-test. Therefore, these tools have an acceptable efficiency in upgrading the system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Semantic Information Retrieval
  • Labeling
  • ontology
  • protégé
  • Natural Language Processing