ارائه الگوی به‌کارگیری فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات در کتابخانه‌های دیجیتالی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم

3 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

4 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

چکیده

هدف: ارائه الگوی مفهومی کاربرد فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات کتابخانه‌های دیجیتالی.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر کاربردی و ابزارگردآوری داده‌ها سیاهه وارسی بود که براساس نظر متخصصان و با روش دلفی در 3 بخش معماری فناوری معنایی، ابزارهای فناوری معنایی، و فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش معادلات ساختاری واریانس محور و مدل‌سازی کمینه مربعات جزئی (PLS-SEM) استفاده شد. درادامه، از ترکیب دیدگاه اعضای پنل دلفی و متخصصان، نرم‌افزار الگوی نهایی پژوهش تدوین شد. برای تأیید نهایی الگو و اعتبارسنجی آن از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و آمار توصیفی استفاده شد.
یافته‌ها: برازش هر دو بخش الگوریتم داده‌ها و نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان‌‌دهنده مطلوبیت و مقبولیت ساختار مکنون در سطح شاخص‌ها و مؤلفه‌هاست. مقدار نیکویی برازش مدل از دیدگاه اعضای پنل دلفی برابر با 589/0 و مقدار نیکویی برازش مدل از دیدگاه متخصصان نرم‌افزار برابر با 387/0 به‌دست آمد که این عدد با توجه به سه مقدار 01/0، 25/0، و 36/0 به‌عنوان مقادیر ضعیف، متوسط، و قوی برای  GOFنشان از برازش کلی قوی مدل دارد. بنابراین، می‌توان از آن به‌عنوان الگویی مناسب برای به‌کارگیری فناوری معنایی در بازیابی اطلاعات کتابخانه‌های دیجیتالی بهره گرفت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Application of Semantic Technology in Information Retrieval in the Digital Libraries: Proposing a Conceptual Model

نویسندگان [English]

  • T. Bagheri 1
  • Y. Norouzi 2
  • A. Isfandiari 3
  • A. Zarei 4
1 MA, Knowledge and Information Science, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran
2 Department of Knowledge and Information Science, University of Qom, Qom, Iran
3 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان
4 عضو هیات علمی
چکیده [English]

Purpose: The research aimed to proposing a conceptual model for application of semantic technology in information retrieval in the digital libraries.
Methodology: This investigation is a practical sort. The tool which is used for gathering the data is the checklist that is used in the field of meaningful technological practical in marketing information in digital library softwares, this is under the observation of experts, in addition, the method of Delphi is used in this investigation in 3 fields which are meaningful technological architecture, Data were analyzed using structural equation analysis of variance-axis, partial least squares modeling (PLS -SEM) was used. A combination of two views of the final model of research was developed. The semi-structured interview and Descriptive Statistics was used to validate the final model and validate it.
Findings: The fitting of both parts of the data algorithm and the results of the confirmatory factor analysis shows the desirability and acceptability of the structure at the level of the indicators and components. The goodness of fitting the model from the viewpoint of the members of the Delphi Panel is 0.589 and the goodness of the fitting of the model from the viewpoint of software professionals is 0.387, which amounts to 0.01, 0.25, and 0.36, respectively, as weak, moderate and strong values for The GOF demonstrates the overall robust fit of the model. Therefore, it can be used as a suitable template for the use of technology meanings in restoring digital information.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Patterns of Semantic Technology
  • Structural Equation
  • Information retrieval
  • Semantic Tools
  • Digital libraries
احمدی، حمید؛ عصاره، فریده؛ حسینی بهشتی، ملوک‌السادات؛ و حیدری، غلامرضا (1396). طراحی سامانه نیمه‌خودکار هستی‌شناسی به‌کمک تحلیل هم‌رخدادی واژگان و روش c-value (مطالعه موردی: حوزه علم سنجی ایران). پردازش و مدیریت اطلاعات 33 (1) ، 187-218.

داوری، علی؛ رضازاده، آرش (1392). مدلسازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار PLS. تهران: جهاد دانشگاهی.

علیپور حافظی، مهدی (1394). یکپارچه‌سازی معنایی در کتابخانه‌های دیجیتالی در ایران: مدل مفهومی پیشنهادی. پردازش و مدیریت اطلاعات 31 (2)، 455-481.

فتحیان، اکرم (1391). نگاهی نو به طراحی کتابخانه‌های دیجیتال: کاربرد هستی‌شناسی در طراحی کتابخانه‌های دیجیتال معنایی. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 15 (4)، 1-9.

کلانتری، خلیل (1388). مدل‌سازی معادلات ساختاری در تحقیقات اجتماعی اقتصادی (با برنامه LISREL و SIMPLIS). تهران: فرهنگ صبا.

نوروزی، یعقوب؛ سمانه خویدکی (1393). کتابخانه دیجیتال معنایی اجتماعی: دورنمایی برای کتابخانه‌های دیجیتالی در ایران. رهیافت، 24 (57)، 63-74.

Bansal, R., & Chawla, S. (2016). Design and development of semanticweb-based system for computer science domain-specific information retrieval. Perspectives in Science, 8 (C), 330-333.

Calaresu, M., & Shiri, A. (2015). Understanding Semantic Web: a conceptual model. Library Review, 64 (1/2), 82-100.

Hajiahmadi, S., & Norouzi, Y. (2016). Investigating the application of semantic technology to organize information in digital library software systems. Processina and Management, 32 (3), 875-896.

Kruk, S. R., Haslhofer, B., Piotrowski, P., Westerski, A., & Woroniecki, T. (2006, September). The Role of ontologies in semantic digital libraries. Paper presented at the 5th European Networked Knowledge Organization Systems/Services (NKOS) Workshop, Alicante, Spain.

Morales-del-Castillo, J. M., Pedraza-Jimenez, R., Ruiz, A. A., Peis, E., & Herrera-Viedma, E. (2009). A semantic model of selective dissemination of information for digital libraries. Information Technology and Libraries, 28 (1), 21-30.

Munir, K., & Sheraz Anjum, M. (2017). The use of ontologies for effective knowledge modelling and information retrieval. Applied Computing and Informatics, 14 (2), 116-126.

Pandey, S., & Panda, K. C. (2014). Semantic solutions for the digital libraries based on semantic web technologies. Annals of Library and Information Studies, 61, 286-293.

Warren, P., & Alsmeyer, D. (2005). Applying semantic technology to a digital library: a case study: a case study. Library Management, 26 (4-5), 196-205.

Yaguinuma, C. A., Afonso, G. F., Ramos Toledo Ferraz, V., Borges, S., & Prado Santos, M. T. (2010). A fuzzy ontology- based semantic data integration system. Journal of Information and Knowledge Management, 10 (3), 207-212. https://www.researchgate.net/publication/ 220712518_A_fuzzy_ontology-based_semantic_data_integration_system