ابعاد باورپذیری اطلاعات وب: دیدگاه‌ها و اولویت‌های دانشجویان دانشگاه‌های برتر ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم

2 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

هدف: شناسایی دیدگاه‌ها و اولویت‌های دانشجویان دانشگاه‌های برتر کشور نسبت به ابعاد گوناگون باورپذیری اطلاعات موجود در وب.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر توصیفی و به‌روش پیمایشی انجام شد که دیدگاه دانشجویان پنج دانشگاه برتر کشور را با پرسشنامه پژوهشگرساخته گردآوری کرد. برای توصیف و تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده از آزمون همبستگی کانونی، تی تک‌نمونه‌ای، و تحلیل واریانس یک‌عاملی در نرم‌افزار SPSS استفاده شد.
یافته‌ها: مدل همبستگی کانونی میان متغیرهای ترکیبی اعتمادپذیری با تخصص در سطح اطمینان 95% به‌لحاظ آماری معنادار است. زیرمؤلفه‌های متغیر اعتمادپذیری با متغیر ترکیبی حاصل از زیرمؤلفه‌های تخصص همبستگی معناداری دارند و بیشترین میزان همبستگی مربوط به «هویت وبگاه» است. همچنین زیرمؤلفه‌های متغیر تخصص با متغیر ترکیبی حاصل از زیرمؤلفه‌های اعتمادپذیری همبستگی معناداری دارند و بیشترین میزان همبستگی مربوط به «دقت» است. مردان و زنان در هر سه متغیر با یکدیگر تفاوت معنادار دارند. به‌طور کلی، زنان در هر سه بُعد اعتمادپذیری، تخصص، و باورپذیری اطلاعات وب نسبت به مردان میانگین بیشتری دارند. متغیر تخصص اولویت اول و اعتمادپذیری اولویت دوم در جامعه مدنظر بودند. میانگین سطوح تحصیلی در متغیرهای اعتمادپذیری، تخصص، و باورپذیری وب و همچنین سطح معناداری آزمون تحلیل واریانس در ارتباط با متغیرهای سن، تحصیلات، محل دانشگاه، و میزان آشنایی با اینترنت بررسی شدند.
نتیجه‌گیری: دیدگاه‌ها و اولویت‌های دانشجویان دانشگاه‌های برتر ایران نکات مهمی درباره ارزیابی اطلاعات وبگاه‌ها در اختیار پژوهشگران، سیاست‌گذاران، طراحان وبگاه‌ها، و کتابداران قرار می‌دهد؛ بنابراین، از آنها می‌توان در بهینه‌سازی وبگاه‌های موجود، طراحی وبگاه‌های بهینه، و نیز آموزش و خدمت‌رسانی بهتر استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Dimensions of Web Information Credibility: Viewpoints and Priorities of Students at Top Universities in Iran

نویسندگان [English]

  • Yaghoub Norouzi 1
  • H. Keshavarz 2
1 Associate Professor, Department of Knowledge and Information Science, University of Qom
2 Assistant Professor, Department of Knowlege and Information Science, Shahid Beheshti University
چکیده [English]

Purpose: Identifying viewpoints and priorities of students at top universities in the country regarding dimensions of web information credibility.
Methodology: The research is descriptive in survey method through which viewpoints of the students were gathered using a researcher-constructed questionnaire. Gathered data were then analyzed by software SPSS in terms of canonical correlation, one-sample T-test, and one-way variance analysis.
Findings: The canonical correlation model indicated significance statistics in a 95% degree of confidence. Components of trustworthiness were significantly correlated to ones of expertise. Regarding dimension trustworthiness, the highest correlation was related to website identity while in dimension expertise, the highest correlation was related to accuracy. Women showed higher degrees of mean in comparison with men. Students showed different viewpoints regarding dimensions of web information credibility in such a way that expertise was prioritized than trustworthiness. Means and significance of variance analysis related to such variables as age, education, university, and familiarity were also analyzed.
Conclusion: Viewpoints and priorities of students at top universities in Iran involve important implications for researchers, policy makers, website designers, and librarians. Consequently, they can be used in optimizing available websites, designing improved websites, and also in instructing and providing services.

کلیدواژه‌ها [English]

  • modeling
  • credibility evaluation
  • top universities
  • information behavior
  • web information

اشرفی‌ریزی، حسن؛ طاهری، بهجت؛ زاهدی، راضیه؛ شهرزادی، لیلا؛ و تذهیبی، مهدی (1391). ارزیابی کیفیت وب‌سایت‌های فارسی حوزه اعتیاد براساس معیارهای سیلبرگ، دیسرن و دبلیو. کیو. ای. تی در سال۱۳۹۰ و ارائه پیشنهادهایی جهت ارتقاء آنها (طرح پژوهشی). اصفهان : دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، معاونت تحقیقات و فناوری.

حقیقی‌نسب، منیژه؛ فخرفاطمی، نازنین (1389). بررسی و شناخت عوامل تأثیرگذار بر کیفیت وب‌سایت‌های اطلاعات علمی‌ و دانشگاهی از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته مدیریت فناوری اطلاعات دانشگاه‌های دولتی شهر تهران. مجله آموزش عالی ایران، 2 (4)، 29 -54.

داستانی، میثم؛ محمدی، حامد (1394). بررسی میزان کاربرد معیارهای کیفیت اطلاعات وب در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی گناباد. پیاوردسلامت، 9 (3)، 214-223.

دهقانی، لیلا (1388). بررسی میزان آشنایی و کاربرد معیارهای کیفیت اطلاعات وب: نمونه مورد مطالعه دانشجوبان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز، شیراز.

رضایی، شیوا (1385). ارزیابیمقالاترایگانموجوددرشبکهوبازدیدگاهاعضاءهیأت علمیدانشگاهشیراز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز، شیراز.

زاهدی، شمس‌السادات (1389). ارزیابی کیفیت وب سایت‌ها ابزارها و معیارها. مدیریت توسعه و تحول، 2 (4)، 5-16.

قلاوند، حسین؛ اسکروچی، رقیه؛ و علی‌بیک، محمدرضا (1391). اهمیت معیارهای ارزیابی وب‌سایت‌های حوزه‌ی سلامت براساس نظرات کتابداران بیمارستانی. مدیریت اطلاعات سلامت، 9 (6)، 814-821.

کشاورز، حمید (1395). طراحی و تبیین مدل باورپذیری اطلاعات در محیط وب: مطالعه دانشجویان دانشگاه‌های برتر کشور. پایان‌نامه دکتری، دانشگاه تهران، تهران.

کشاورز، حمید (1397). اعتبارسنجی اطلاعات وب: چهارچوب نظری و پژوهشی. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 29 (3)، 173-197.

کشاورز، حمید؛ شعبانی، علی؛ و وصفی، محمدرضا (1393). اعتبارسنجی اطلاعات سلامت موجود در وب، توسط دانشجویان و اعضای هیأت علمی‌ رشته‌‌های پزشکی، پرستاری و مامایی. تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، 48 (4)، 477-499.

کشاورز، حمید؛ فهیم‌نیا، فاطمه؛ نوروزی، علیرضا؛ و اسمعیلی گیوی، محمدرضا (1395). طراحی و اعتباریابی مدل مفهومی باورپذیری اطلاعات در محیط وب: کاربرد روش‌های فراترکیب و دلفی. تعامل انسان و اطلاعات، 3 (3)، 1-18.

کشاورز، حمید؛ فهیم‌نیا، فاطمه؛ نوروزی، علیرضا؛ و اسمعیلی گیوی، محمدرضا (زودآیند). ارزیابی مدل مفهومی باورپذیری اطلاعات وب: رویکرد مدلسازی معادلات ساختاری. پردازش و مدیریت اطلاعات. بازیابی 11 اردیبهشت 1398، از https://jipm.irandoc.ac.ir/article-1-3600-fa.pdf

کشاورز،‌ حمید؛ وفائیان، امیر (1392). مطالعه دیالکتیک در محیط وب: یافته‌های یک نمونه پژوهی. پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی،3 (1)، 207-226.

ورع، نرجس؛ حیاتی، زهیر (1386). بررسی وضعیت صفحات خانگی کتابخانه‌های دانشگاهی تحت پوشش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. فصلنامه کتاب، 18 (4)، 62-78.

Chung, C. J., Kim, H., & Kim, J. H. (2010). An anatomy of the credibility of online newspapers. Online Information Review, 34 (5), 669-685.

Epping, L. L., & Wilder, W. M. (2011). Factors impacting the credibility of website disclosures. Journal of Financial Reporting and Accounting, 9 (1), 27-46. 

Flanagin, A. J., & Metzger, M. J. (2007). The role of site features, user attributes, and information verification behaviors on the perceived credibility of web-based information. New Media & Society, 9 (2), 319-342.

Flanagin, A. J., & Metzger, M. J. (2003). The perceived credibility of personal Web page information as influenced by the sex of the source. Computers in Human Behavior, 19 (6), 683-701.

Fogg, B. J., Marshall, J., Laraki, O., Osipovich, A., Varma, C., Fang, N., et al. (2001). What makes Web sites credible? A report on a large quantitative study. In J. Jacko & A. Sears (Eds.), Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems (CHI '01), 31 March - 5 April, (pp. 61-68). New York, NY: ACM.

Gao, Q., Tian, Y., & Tu, M. (2015). Exploring factors influencing Chinese user’s perceived credibility of health and safety information on Weibo. Computers in Human Behavior, 45 (C), 21–31.

Han, H., Nakawatase, H., & Oyama, K. (2014). Evaluating credibility of interest reflection on Twitter. International Journal of Web Information Systems, 10 (4), 343-362.

Hilligoss, B., & Rieh, S. Y. (2008). Developing a unifying framework of credibility assessment: Construct, heuristics, and interaction in context. Information Processing & Management, 44 (4), 1467-1484.

Hong, T. (2006). Contributing factors to the use of health-related websites. Journal of Health Communication: International Perspectives, 11 (2), 149-165.

Huntington, P., Nicholas, D., Jamali, H. R., & Russell, C. (2007). Health information for the consumer: NHS vs the BBC. Aslib Proceedings, 59 (1), 46- 67.

Jessen, J., & Jørgensen, A. H. (2012). Aggregated trustworthiness: Redefining online credibility through social validation. First Monday, 17 (1-2). Retrieved April 30, 2019, from https://firstmonday.org/article/view/3731/3132

Johnson, T. J., & Kaye, B. K. (1998). Cruising is believing? Comparing internet and traditional sources on media credibility measures. Journalism & Mass Communication Quarterly, 75 (2), 325-340.

Kim, P., Eng, T. R., Deering, M. J., & Maxfield, A. (1999). Published criteria for evaluating health-related web sites: Review. British Medical Journal, 318 (7184), 647-649. Retrieved May 9, 2019, from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC27772/

Kubiszewski, I., Noordewier, T., & Costanza, R. (2011). Perceived credibility of Internet encyclopedias. Computers & Education, 56 (3), 659-667.

Liew, H. L. (2011). Help with health information on the web. The Electronic Library, 29 (5), 621- 636.

Lucassen, T., Muilwijk, R., Noordzij, M. L. & Schraagen, J. L. (2013). Topic familiarity and information skills in online credibility evaluation. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 64 (2), 254-264.

Madden, A. D., Ford, N., Barry, G. G., & Holdridge, E. P. (2012). Metacognition and web credibility. The Electronic Library, 30 (5), 671-689.

Metzger, M. J. (2007). Making sense of credibility on the Web: Models for evaluating online information and recommendations for future research. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 58 (13), 2078–2091.

Metzger, M. J., & Flanagin, A. J. (2013). Credibility and trust of information in online environments: the use of cognitive heuristics. Journal of Pragmatics, 59 (B), 210-220.

Metzger, M. J., & Flanagin, A. J. (2015). Psychological approaches to credibility assessment online. In The Handbook of the Psychology of Communication Technology (1st ed), S. Shyam Sundar (Ed.). (Chapter 20, pp. 445-466). Chichester: John Wiley & Sons, Inc.

Metzger, M. J., Flanagin, A. J., & Zwarun, L. (2003). College student web use, perceptions of information credibility, and verification behavior. Computers & Education, 41 (3), 271-290.

O'Reilly, K., & Marx, S. (2011). How young, technical consumers assess online WOM credibility. Qualitative Market Research: an International Journal, 14 (4), 330-359.

Stvilia, B., Twidale, M. B., Smith, L. C., & Gasser, L. (2005). Assessing information quality of a community-based encyclopedia. Proceeding of 10th International Conference on Information Quality, November 4-6, (pp. 442-454). Cambridge, Mass.: MIT. Retrieved May 13, 2019, from https://drive.google.com/file/d/0B81NXHLVoIS3azNqTnFSNndLOUU/view