مستندسازی در کتابخانه ملی ایران: تحلیل کیفی فرایند با رویکرد نظریه‌پردازی بنیادی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس گروه مستندسازی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

2 دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی؛ معاون اداره کل پژوهش کتابداری سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

3 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران

چکیده

هدف: آسیب‌شناسی چالش‌های بخش مستندسازی کتابخانه ملی ایران و ارائه راهکارهای مطلوب.
روش‌شناسی: پژوهش حاضربا روش کیفی و رویکرد نظریه‌پردازی بنیادی با استفاده از مصاحبه با متخصصان و کارشناسان حوزه مستندسازی کتابخانه ملی ایران انجام شده است.
یافته‌ها: پس از تحلیل و کدگذاری پاسخ‌های دریافتی، آسیب‌ها و مشکلات در شش مقوله نیروی انسانی، فرایند مستندسازی، مدیریت، استانداردها، و ارتباط بخش مستندسازی با سایر گروه‌ها و سازمان‌ها، و آموزش شناسایی شد.
نتیجه‌گیری: مدیریت به‌ویژه مدیریت نیروی انسانی به‌عنوان مقوله مرکزی شناخته شد. کمبود نیروی انسانی به‌عنوان عامل تعیین‌کننده مهمی در ایجاد مسائل و مشکلات موجود در این گروه مؤثر بود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Qualitative Analysis of the Documentation Process in the National Library and Archives of Iran: a Research Based on the Grounded Theory

نویسندگان [English]

  • F. Hashemi 1
  • M. Ghorbani 2
  • A. Tagbakhsh 3
1 Expert in Authority Department, National Library and Archives of Iran
2 PhD of Knowledge and Information Science, National Library and Archives of Iran
3 PhD Candidate, Knowledge and Information Science, Tehran Sciences and Research Branch, Islamic Azad University
چکیده [English]

Purpose: Pathology of Issues and Problems in the Documentation Section of the National Library and Archives of Iran and its solutions
Methodology: This research is carried out with qualitative method, Grounded Theory approach, using deep interviews with experts and experts in the field of documentation of the National Library of Iran.
Findings: After the investigation, the damages and problems were identified in 6 categories of human resources, documentation process, management, standards and the relationship between the documentation sector and other groups and organizations.
Conclusion: Manpower is an effective determinant of the issues and problems that exist in this group. In addition, management, especially manpower management, was recognized as a major issue.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Authorization
  • National Library and Archives of Iran
  • Grounded theory
  • Qualitative analysis
بهنام، مهوش (1387). فهرست مستند اسامی نهادها، سازمان‌ها و موسسات دولتی ایران (ویرایش 3). تهران: پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران.

پاول، رونالد آر. (1385). روش‌های اساسی پژوهش برای کتابداران (ویراست 2) (مترجم نجلا حریری). تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.

حاتمی، مریم (1384). بررسی شیوه‌های ضبط اسامی در کتاب مستند مشاهیر و مؤلفان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران.

حاجی زین‌العابدینی، محسن (1385). مستندسازی، در دایره‌المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (ج 2، ص 1738-1740). تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

خادمیان، مهدی؛ کوکبی، مرتضی (1393). آینده سرعنوان‌های موضوعی: پیش‌همارایی در مقابل پس‌همارایی. پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 4 (1)، 197-220.

خسروی،‌ عبدالرسول؛ حاجی زین‌العابدینی، محسن (1389). ضرورت مستندسازی موضوعی پایگاه‌های اطلاعاتی فارسی موجود بر روی وب. در داریوش علیمحمدی و محسن حاجی زین‌العابدینی، سازماندهی اطلاعات :رویکردها و راهکارهای نوین: مجموعه مقالات اولین همایش سالانه انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی ایران 16 و 17 اسفند 1385، (ص 365 - 382 ). تهران: کتابدار.

رضایی شریف‌آبادی، سعید؛ خسروی، عبدالرسول؛ حاجی زین‌العابدینی، محسن (1386) امکان‌سنجی مهار مستندات موضوعی پزشکی در پایگاه‌های اطلاعاتی فارسی موجود بر روی وب. مطالعات تربیتی و روانشناسی، 8 (3)، 183-201.

روبین، ریچارد (1387). مبانی علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی (مهدی خادمیان، مترجم). مشهد: کتابخانه رایانه‌ای.

سلطانی، پوری؛ راستین، فروردین (1381) دانشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی. تهران: فرهنگ معاصر.

عزیزیان، نرگس خاتون (1397). دستنامه مستندسازی موضوع براساس مارک ایران. تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

فرج‌پهلو، عبدالحسین؛ کوکبی، مرتضی؛ فتاحی، رحمت‌الله؛ حاجی زین‌العابدینی، محسن (1389). ملزومات کارکردی داده‌های مستند (فراد): الگوی مفهومی رابطه–موجودیت مستندات در پیشینه‌های کتابشناختی. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 13 (4)، 233-260.

فهرست مستند اسامی مشاهیر و مؤلفان. (1356). تهران: مؤسسه تحقیقات و برنامه‌ریزی علمی آموزشی، مرکز خدمات کتابداری.

قربانی، محبوبه؛ باب‌الحوائجی، فهیمه (1395). چالش‌های تحلیل موضوعی کتاب ازنظر متخصصان مستندسازی. مطالعاتملیکتابداریوسازماندهی اطلاعات، 27 (2)، 41-57.

قواعد فهرست‌نویسی انگلوامریکن. (1371). (رحمت‌الله فتاحی، مترجم؛ اسدالله آزاد، ویراستار). مشهد: آستان قدس رضوی، معاونت فرهنگی.

منصوریان، یزدان (1391، مرداد). هفتاد نکته کاربردی در طراحی و اجرای پژوهش کیفی. کلیات کتاب ماه، ۶۸- ۷۵.

هدایت، مرضیه؛ خان‌سفید، مرضیه؛ و رحیمی‌پور، راضیه (1396). دستنامه ساخت مستند اسامی مشاهیر و مؤلفان. تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

Kulczak, D. E. (1999). Name authority control work for OCLC copy cataloging: Is it worth the effort? Cataloging and classification Quarterly, 28 (1). 69-81.

Maris, H. (2004). Authority control in an academic library consortium using a union catalogue maintained hority control. Unpublished doctoral dissertation, University of South Africa. Retrieved May 1, 2019, from http://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/2546/thesis.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Tillet, B. (2004). Authority control: State of the art and new perspective. Cataloging & classification quarterly, 38 (314), 23-41.