برآورد ارزش پولی خدمات کتابخانه‌های دانشگاهی ایران و تعیین عوامل مؤثر بر تمایل به پرداخت کاربران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران

3 استادیار دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام (ره)، شهر ری

چکیده

هدف: شناسایی میانگین تمایل به پرداخت کاربران برای خدمات کتابخانه‌های مرکزی دانشگاهی، عوامل مؤثر بر آن، و تخمین ارزش پولی کل خدمات کتابخانه‌ها از نظر کاربران.
روش‌شناسی: ازارزش‌گذاری مشروط به‌روش پیمایشی تحلیلی به‌شیوه دومرحله‌ای هکمن و فن اولویت‌های اظهارشده استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش، کاربران کتابخانه‌های مرکزی اعم از دانشجویان، اعضای هیئت علمی، و کارکنان دانشگاه‌های زیرنظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هستند. با نمونه‌گیری خوشه‌ای دومرحله‌ای، 10 کتابخانه مرکزی دانشگاهی انتخاب شد که با استفاده از فرمول میشل و کارسون در سطح 10%، حجم نمونه‌ای برابر با 854 نفر محاسبه شد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه پژوهشگرساخته دو‌بُعدی با 40 پرسش بود و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی، رگرسیون خطی، لجستیک، و پروبیت استفاده‌ شده است.
یافته‌ها: نتایج مرحله اول روش هکمن (الگوی پروبیت) نشان‌دهنده عوامل مؤثر بر احتمال وجود تمایل به پرداخت کاربران و مرحله دوم این روش (الگوی رگرسیونی خطی)، بیانگر عوامل مؤثر بر میزان تمایل به پرداخت آنان است.بنابراین، براساس کشش وزنی متغیر درآمد، با فرض ثابت‌بودن سایر عوامل مؤثر، افزایش 1% در درآمد پاسخ‌گویان، احتمال پذیرش مبلغ پیشنهادی را بیش از 70% افزایش می‌دهد. کشش کل وزن داد‌ه‌شده متغیرهای مستقل انجام پژوهش، فرهنگ مطالعه و کتاب‌خوانی، محیط و امکانات رفاهی، و نحوه برخورد کتابداران با ثابت‌بودن سایر عوامل، یک درصد افزایش در متغیرهای ذکرشده، پذیرش تمایل به پرداخت کاربران را به‌ترتیب 301/0، 665/0، 84/0، و 129/0 افزایش می‌دهد.
نتیجه‌گیری: تفاوت معناداری در نتایج دو روش لاجیت و پروبیت خطی مشاهده نشد. از سوی دیگر، روش دومرحله‌ای هکمن باوجودی‌که می‌تواند میان عوامل مؤثر بر تمایل به پرداخت و میزان آن تمایز قایل شود، درمجموع تمایل به پرداخت را نسبت به دو روش دیگر به‌میزان کمتری برآورد کرد. ارزش پولی کل خدمات کتابخانه‌های مرکزی از نظر کاربران بررسی‌شده به‌میزان 125,072,789,113 ریال ارزیابی شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Estimated Monetary Value of Iranian Academic Libraries Services and Determining Effective Factors on Willingness to Pay

نویسندگان [English]

  • V. Seifouri 1
  • F. Babalhavaeji 2
  • F. N.ooshinfard 2
  • D. M.atlab 3
1 PhD Candidate, Knowledge and Information Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Knowledge and Information Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Knowledge and Information Science, Islamic Azad University, Rey
چکیده [English]

Purpose: The purpose of this study is to identify the average willingness to pay for users for the services of central libraries and the factors affecting it and to estimate the monetary value of the entire library service for users.
Methodology: Contingent valuation using, analytical survey with Hackman's two -step, and the stated priorities have been used. The statistical population of the research is the users of central libraries, including students, faculty members and employees of the universities under the supervision of the Ministry of Science, Research and Technology. Using a two stage cluster sampling method, 10 central university colleges were selected. The sample size was calculated using the Michel and Carson formula at the level of 10% of 854 people. The data gathering tool was a two-dimensional researcher-made questionnaire with 40questions. Statistical analyzes were used for data analysis such as descriptive statistics, linear regression, Logistic and Probit.
Findings: The results of the first stage of the Heckman method (Probit pattern), Indicates the factors affecting the likelihood of paying users and the results of the second stage of this method (regression-linear model), Indicates the factors affecting the willingness to pay. Therefore, based on the variable of the income, if the other effective factors are constant, an increase of 1% in the income of respondents increases the probability of accepting the proposed amount by more than 70%. The total weight elasticity of independent research variables the culture of reading and reading, the environment and amenities, and librarians behavior, by proving other factors one percentage point increase in these variables is the acceptance of the willingness to pay users 301%, 665% , 84% , 129%.
Conclusion: No significant difference was observed in the results of the two methods of logit and linear Probit. On the other hand, Hekman's two-step approach, although it can be distinguished among the factors affecting the acceptance of the willingness to pay as well as the factors affecting its degree, In total, the willingness to pay was less than the other two methods. The monetary value of the total of the services of central libraries was estimated at the rate of 113,789,072,125 (one hundred and seventeen billion seven hundred and eighty-nine million seventy two thousand and twenty five Rials).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Economics libraries
  • Academic libraries
  • Monetary valuation
  • Conditional valuation
  • Willingness to pay
باب‌الحوائجی، فهیمه (1386). اقتصاد اطلاعات در کتابخانه و مراکز اطلاع‌رسانی. اطلاع‌شناسی، 4 (3 و4)، 29-50.

بریم‌نژاد، ولی؛ هوشمندان، آریا (1392). تعیین میزان تمایل به پرداخت جهت خرید سبزیجات سالم از سوی شهروندان شهر تهران، تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 5 (2)، 131-150.

پرمن، راجر؛ ما، یو؛ و مک‌گیلوری، جیمز (1382). اقتصاد محیط زیست و منابع طبیعی (حمیدرضا ارباب، مترجم). تهران: نشر نی.

سینگ، موهیندر (1388). مدیریت کتابخانه و نظام اطلاع‌رسانی (نظریه و عمل) (غلامرضا فدایی، مترجم). تهران: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور.

لستر، جون؛ کوهلر، والس ک. (1389). مبانی مطالعات اطلاع‌رسانی: درک اطلاعات و محیط آن، (محسن نوکاریزی، مترجم). تهران: نشر چاپار.

مرادی، محمود (1392). ارزش‌گذاریاقتصادیخدماتکتابخانه‌هایعمومیبااستفادهازروشارزش‌گذاری مشروط:کتابخانه‌هایعمومیشهرتهران. پایان‌نامه دکتری، دانشگاه تهران، تهران.

وارد، سوزان ام؛ فانگ، یم‌اس؛ و دئری، تامی نیکلسون (1382). تحویل اطلاعات در قرن بیست‌ویکم: خلاصه مذاکرات چهارمین کنفرانس بین‌المللی خدمات اطلاع‌رسانی انتفاعی در کتابخانه‌ها ؛ترجمه حسین مختاری معمار و همکاران. تهران: چاپار.

وبر، شیلا (1377). قیمت‌گذاری خدمات درون‌خطی: راهبردهای متغیر در دنیای متغیر (حمید محسنی، مترجم). در علی‌حسین قاسمی (ویراستار)، فراگام‌هایی در اطلاع‌رسانی: گزیده مقالات نوزدهمین کنفرانس بین‌المللی اطلاع‌رسانی پیوسته، 7-5 دسامبر، (ص 10-26). تهران: مرکز اطلاع‌رسانی و خدمات علمی جهاد سازندگی.

Aabo, S. (2005). The value of public libraries: A methodological discussion and empirical study applying the contingent valuation method. Oslo: Department of Media and Communication, University of Oslo.

Baez Montenegro, A., Rebolledo, A., Seaman, B. A., José Price, J., & Farren, A. (2016, June). The contingent valuation method applied to the Chilean network of public libraries. Paper presented at the 19th International conference on cultural economics, Valladolid, Spain.

Chung, H-K. (2007). Measuring the economic value of special libraries. The Bottom Line, 20 (1), 30–44.

Davidson, R., MacKinnon, J. G. (1984). Convenient specification tests for logit and probit models. Retrieved 9 Jan., 2019, from http://qed.econ.queensu.ca/working_papers/papers/ qed_wp_514.pdf

Fraser, B. T., Nelson, T. W., & McClure, C. R. (2002). Describing the economic impacts and benefits of Florida Public libraries: Findings and methodological applications for future work. Library & Information Science Research, 24 (3), 211- 233.

Greene, W. H. (1993). Econometric Analysis (2d edition). New York, Macmillan press.

Guhde, E. (2012). The value of on line resources to North Carolina public library Patrons. North Carolina: The University of North Carolina.

Hájek, P., & Stejskal, J. (2015). Modelling public library value using the contingent valuation method: the case of the Municipal Library of Prague. Journal of Librarianship and Information Science, 47 (1) 43–55

Heckman, J. (1979). Sampling selection bias as a specification error. Econometrica, 47 (1), 153-161.

Hider, P. (2008). Using the contingent valuation method for dollar valuations of library services. The Library Quarterly, 78 (4), 437-458.

Ikeuchi, A., Tsuji, K., Yoshikane, F., & Ikeuchi, U. (2012). Double-bounded Dichotomous Choice CWM for Public library Services in Japan. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 205-208. Retrieved January 1, 2019, from https://core.ac.uk/download/pdf/82641966.pdf

Kaluthanthri, P. C., & Edirisinghe, J. (2016). The economic value of the Colombo Public Library, Sri Lanka: Contingent valuation approach. Pacific Rim Property Research Journal, 22 (2), 109-123.

Ko,Y. M., Shim, W., & Pyo, S-H. (2016). Factors affecting users’ assessment of the economic value of university library services. Journal of Librarianship and Information Science, 48 (3), 223-235.

Melo, L. B., & Pires, C. P. (2011). Measuring economic value of the electronic scientific information services in Portuguese academic libraries. Journal of Librarianship & Information Science, 43 (3), 146-159.

Mitchell, R. C., & Carson, R. T. (1989). Using survey to value public goods: the Contingent valuation method. Washington, DC: Resources for the future.

Shaffer, M. (2011). Bringing Perspective to the value of the Vancouver public libraries. Retrieved 9 Jan, 2019, from http://www.sfu.ca/mpp/marvinshaffer/publications-and-reports.html