فعالیت اعضای هیئت علمی در شبکه‌های اجتماعی علمی: زمینه‌ها، موانع، الزامات، و عوامل تأثیرگذار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، مشهد

2 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، مشهد

3 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه پیام نور، مشهد

چکیده

هدف: بررسی زمینه‌ها، موانع، الزامات، و عوامل تأثیرگذار بر فعالیت اعضای هیئت علمی علم اطلاعات و دانش‌شناسی در شبکه‌های اجتماعی علمی.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر کیفی از نوع نظریه زمینه‌ای بود و داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته فردی گردآوری شد. معیار اصلی پژوهشگر درباره تعداد مصاحبه‌ها رسیدن به اشباع نظری بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها براساس تحلیل سه سطح کدگذاری اشتراوس و کوربین شامل کدگذاری باز، محوری، و انتخابی است که با استفاده از نرم‌افزار MAX QDA انجام شد.
یافته‌ها: از تحلیل داده‌ها 5 طبقه، 13 زیرطبقه، و 65 طبقه اولیه استخراج شد. مفهوم مرکزی پژوهش، با عنوان "جامعه‌پذیری علمی" شکل گرفت. "جامعه‌پذیری علمی" روح علمی نهفته در مناسبات اجتماعی را تداعی می‌کند که طی فرایند جامعه‌پذیری به اعضای جامعه منتقل می‌شود.
نتیجه‌گیری: فعالیت در شبکه‌های اجتماعی علمی، روحیه علمی به اعضاء می‌دهد و بر عملکرد نهایی آنان تأثیر مثبت می‌گذارد. ایده‌های علمی در محیط‌های اجتماعی علمی به‌وجود می‌آیند و شبکه‌های اجتماعی علمی چنین محیطی را ایجاد می‌کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Activity of Faculty Members in Scientific Social Networks: Fields, Requirements, Barriers, and Factors Affecting

نویسندگان [English]

  • H. Sharif Moghaddam 1
  • A. Miri 2
  • M. Salami 3
1 Professor, Knowledge and Information Science, Payam-e-Noor University, Mashhad
2 PhD Candidate, Knowledge and Information Science, Payame-noor University, Mashhad
3 Assistant, Knowledge and Information Science, Payame-noor University, Mashhad
چکیده [English]

Purpose: The present article is devised to determine the fields, requirements, barriers, and factors affecting on the activity of faculty of knowledge and information science in scientific social networks.
Methodology: Approach of research, this qualitative study was grounded theory. The main method of data collection was a semi-structured interview. Data analysis is based on the analysis of three levels of Strauss and Corbin coding that includes coding, coding, and coding, and using MAX QDA software. The sampling was carried out in a targeted way and the main criterion of the researcher regarding the number of interviews was to reach theoretical saturation.
Findings: analysis of the data leads to the extraction of the 5 main categories 13 sub floors and 65 classes.
Conclusion: The central concept of research, called "scientific socialization", was formed. Scientific socialization brings the scientific spirit of social relations that passes through the process of socialization to members of the community.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Scientific social networks
  • Faculty members
  • Scientific socialization
  • Grounded theory
استراس، آنسلم؛ کوربین، جولیت (1385). اصول روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی، رویه‌ها و روش‌ها (بیوک محمدی، مترجم). تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
بتولی زهرا؛ نظری، مریم (۱۳۹۳). بررسی قابلیت‌های شبکه‌های اجتماعی تحقیقاتی جهت تسهیل فعالیت‌های پژوهشی از منظر پژوهشگران حوزه‌ی علوم پزشکی ایران. پیاورد سلامت، ۸ (۴)، 316-331.
حریری، نجلا؛ عنبری، امیرمهدی (۱۳۹4). نقش شبکه‌های اجتماعی تخصصی وبی فارسی در اشتراک دانش. مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 26 (3)، 115-132.
رودباری، نرگس (1395). بررسی میزان استفاده اعضای هیئت علمی دانشگاه ارومیه از شبکه‌های اجتماعی علمی و نقش آنها در تأمین نیازهای اطلاعاتی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، تهران.
سعادت، یاسمین (1393). بررسی گرایش شیمیدان‌های ایرانی به عضویت در شبکه‌های اجتماعی علمی برپایه ویژگی‌ها، تولید علم و بازشناخت آنان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز، شیراز.
فهیمی‌نیا، فاطمه؛ منتظری، فرشته (1392) انگیزه و موانع مؤثر در رفتار خودآرشیوی اعضای علمی علم اطلاعات و دانش‌شناسی. انسان و تعامل اطلاعات 1 (2)، 118-125.
قانعی‌راد، محمدامین (1385). تعاملات و ارتباطات در جامعه علمی: بررسی موردی در رشته علوم اجتماعی .تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
کوئن، بروس (1370). درآمدی بر جامعه‌شناسی (محسن ثلاثی، مترجم). تهران: فرهنگ معاصر.
میرزایی، مریم؛ رحیمی، صالح؛ و مرادی، محمود. (1395). بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی در تبادلات علمی (مطالعه موردی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه رازی). کتابداری و اطلاع‌رسانی، 19 (1)، 108-130.
منصوریان، یزدان (1386، 9-10خرداد). گراندد تئوری چیست و چه کاربردهایی دارد؟ ارائه‌شده در همایش چالش‌های علم اطلاعات. اصفهان.

Bar-Ilan, J., Haustein, S., Peters, I., Priem, J., Shem, H., & Terliesner, J. (2012). Beyond citations: Scholars’ visibility on the social web. In Proceedings of the 17th International Conference on Science and Technology Indicators, (pp. 98–109). Retrieved December 25, 2012, from https://arxiv.org/ftp/arxiv/papers/1205/1205.5611.pdf

Cranefield, J., & Yoong, P. (2009). Crossings: Embedding personal professional knowledge in a complex online community environment. Online Information Review, 33 (2), 257-275.

Kelly, B., & Delasalle, J. (2012). Can LinkedIn and academia.edu enhance access to open repositories? Paper presented at OR2012: the 7th International Conference on Open Repositories. Edinburgh, Scotland. Retrieved September 12, 2017, from https://www.researchgate.net/publication/227867838_Can_LinkedIn_and_Academiaedu_Enhance_Access_to_Open_Repositories

Li, X., Thelwall, M., & Giustini, D. (2012). Validating online reference managers for scholarly impact measurement. Scientometrics, 91 (2), 461-471.

MacMillan D. (2012). Mendeley: Teaching scholarly communication and collaboration through social networking. Library Management, 33 (8-9), 561-569.

Scott, J. (2006). Sociology-The key concepts. London: Routledge.

Zhuang, Sh. (2013). Personal knowledge management and m-learning in the learning society. In 2nd International Conference on Science and Social Research, (pp. 101-105). Retrieved September 12, 2017, from https://doi.org/10.1080/10494820.2011.575789