نیازسنجی آموزش حین خدمت کارکنان در کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم تربیتی گرایش برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب

2 دانشیار گروه برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی٬ واحد تهران جنوب

چکیده

هدف: بررسی، تبیین، و اولویت‌بندی نیازهای آموزشی کتابداران کتابخانه ملی ج.ا. ایران در گروه‌های شغلی اطلاع‌رسانی، فراهم‌آوری و سازمان‌دهی اطلاعات و تحلیل شکاف بین وضع موجود و مطلوب.
روش‌شناسی: در این پیمایش توصیفی با استفاده از پرسشنامه پژوهشگرساخته داده‌های مورد نیاز از میان 120 نفر کتابدار در سه گروه شغلی اطلاع‌رسانی، فراهم‌آوری، و سازمان‌دهی اطلاعات گردآوری شد. روایی پرسشنامه صوری و محتوایی بوده که با نظر متخصصان تأیید شد. پایایی به‌دست‌آمده از طریق آلفای کرونباخ نیز درجه بالایی را نشان داد. نتایج با آمار توصیفی و استنباطی تحلیل و نیازها اولویت‌بندی گردید.
یافته‌ها: در اکثر مهارت‌ها بین میانگین وضع موجود و مطلوب تفاوت معناداری مشاهده شد. در گروه اطلاع‌رسانی 30 نیاز فوری و 5 نیاز مستمر؛ در فراهم‌آوری 3 نیاز فوری و 20 نیاز مستمر؛ و در گروه سازمان‌دهی اطلاعات نیز 11 نیاز فوری و 8 نیاز مستمر شناسایی شد. بخش اطلاع‌رسانی با (5/45%) بیشترین نیاز به آموزش مهارت‌های شغلی را داشته است و گروه‌های فراهم‌آوری با (9/29%) و سازمان‌دهی اطلاعات با (7/24%) به‌ترتیب اولویت‌های دوم و سوم را به‌خود اختصاص داده‌اند.
نتیجه‌گیری: علی‌رغم اینکه اغلب پاسخ‌دهندگان با بیشتر مهارت‌ها آشنایی زیادی داشته‌اند، برخی مهارت‌ها را مجدداً در زمره نیاز آموزشی ذکر کرده‌اند. لذا چنین به‌نظر می‌رسد که از نظر آنان مهارت‌هایشان قدیمی شده و کفاف نیازهای زمان حال را نمی‌دهد؛ یا اینکه آموزش‌های داده‌شده به آنها کافی نبوده است که مایلند مجدداً آموزش ببینند. به همین دلیل، شایسته است نیازهای آموزشی کارکنان به‌طور مستمر و کیفی و با توجه به پیشرفت فناوری مورد توجه و بازآموزی قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Training Needs Assessment of librarians of the National Library and Archives of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان [English]

  • M. Rasouli 1
  • M. Nourian 2
چکیده [English]

Objective: To review, clarify and prioritize the training needs of librarians of National Library and Archives of I.R.I in occupational groups of Information, Providing, Listing and Organizing.
Method: This research was applied and the used method was descriptive survey. Statistical population of this study consisted of 400 librarians of National Library and Archives and on the basis of Morgan standard tables, 120 people were randomly chosen as a sample from among the three occupational groups. For assessment of existing and desired capabilities and professional skills of librarians three questionnaire were used. The validity of questionnaire was confirmed by librarianship experts and reliability coefficient was accepted by using Cranach’s alpha. The results of study by using descriptive statistics (Frequency, percentage and mean) and inferential statistics (Kalmogorov-Smiranov Test, Paired Sample t test) were analyzed and eventually priorities were determined.
Findings: occupational group of Information with %45.5 had the most needs and the groups of Providing with % 29.9 and Listing and Organizing with %24.7 had respectively the second and third priorities as educational needs. In the group of Information from the total of 35 skills , 30 skills were instantaneous need and 5 skills were Ongoing need. In the group of Providing from the total of 23 skills , 3 skills were instantaneous need and 20 skills were Ongoing need and in the group of Listing and Organizing , from the total of 22 skills , 11 skills were instantaneous need and 8 skills were Ongoing need.
Conclusion: The most basic step in developing the implementation of the training program, is proper implementation of the assessment process and using its outcome. Despite a large extent of the respondents was familiar with most skills, but they announced them as educational needs. Thus, it is worthy to be considered for retraining in case of deterioration of the current situation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Librarians
  • Needs assessment
  • Needs prioritizing

آخوندی، مریم (1390). بررسی تأثیر آموزش‌های تخصصی کوتاه مدت بر کارآیی کار کنان سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران.

اسفندیاری، فاطمه (1383). معرفی مرکز آموزش سازمان اسناد و کتابخانه ملی. کتاب، 15(1)، 228-238.

بی‌پروا، منظر (1389). اثربخشی دوره‌های آموزش ضمن خدمت برگزارشده در سازمان اسناد و کتابخانه ملی در سال 1388 از دیدگاه شرکت کنندگان در این دوره‌ها. پایان‌نامه کارشناس ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.

تهوری، زهرا (1385). لزوم بازنگری در برنامه‌های آموزش کتابداری و اطلاع‌رسانی با توجه به نیازهای مهارتی کتابداران و اطلاع‌رسانان، کتاب، 17 (1)، 143 – 162.

خراسانی، اباصلت؛ حسن‌زاده، سودابه (1386). راهبردها و استراتژی‌های نیازسنجی آموزشی. تهران: مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران.

سمیعی زفرقندی، مرتضی (1393). ارائه مدلی برای اجرای دوره‌های آموزشی نیروی انسانی. تعلیم و تربیت، 30 (1)، 135-153.

شهرزادی، لیلا؛ مجیری، شهین (1389). نیازسنجی دوره‌های آموزش ضمن خدمت کتابداران کتابخانه دانشگاه‌های دولتی شهر اصفهان. مدیریت اطلاعات سلامت،7، 5۶6 - 5۷6.

صمیعی، میترا؛ افلاکی، صدیقه (1395). آموزش‌های الکترونیکی کتابداری در کتابخانه ملی از چه کیفیتی برخوردار است؟.  مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 27 (4)، 127-142.

عباس‌زادگان، محمد؛ ترک‌زاده، جعفر (1388). نیازسنجی آموزشی در سازمان‌ها. تهران: شرکت سهامی انتشار.

کافمن، راجر؛ هرمن، جری (1374). برنامه‌ریزی استراتژیک در نظام آموزشی (فریده مشایخ و عباس بازرگان، مترجمان). تهران: مدرسه (نشر اثر اصلی ۱۹۹۱).

معرف‌زاده، عبدالحمید؛ صانعی دهکردی، پرستو (1385). بررسی نیروی انسانی و نیازهای مهارتی کتابداران شاغل در کتابخانه‌های دانشگاهی استان خوزستان. کتابداری و اطلاع‌رسانی، 9 (3)، 107 – 128.

میرکمالی، محمد (1378). رهبری و مدیریت آموزشی. تهران: یسطرون.

یوسفی‌سعیدآبادی، رضا؛ غلامحسین‌زاده، ام‌کلثوم (۱۳۸۵).آموزش کارکناندرهزارۀسوم. قائمشهر: مهرالنبی.

Gerding, S., Hough, B. (2016). Infopeople training needs assessment. Retrieved August 11, 2016, from https://infopeople.org/sites/default/files/Infopeople_Needs_Assessment_2016-17.pdf

Gupta, K. (2007). A practical guid to needs assessment (2nd ed.). USA: American Society for Training & Development.

Jones, S. (2011). Refresh for success: Moonee valley libraries online database training wiki. Australasian Public Libraries and Information Services, 24 (2), Retrieved February 3, 2018, from: https://www.questia.com/library/journal/1G1-259749132

Manus, S. (2015). Report available for the 2014 DPOE training needs assessment survey. Retrieved September 2, 2016, from https://blogs.loc.gov/thesignal/2015/01/report

 Nieuwenhuysen, P. (2011). An international training program in library and information science: looking backward and forward. proceedings of the 4th Asia-Pacific Conference on Library & Information Education and Practice: Issues, Challenges and Opportunities, June 22-24. Retrieved February 5, 2018, from http://www.iospress.nl/journal/education-for-information

Norton, R. E., & Moser, J. R. (2013).  DACUM Handbook (4th ed.). Center on Education & Training for Employment, Columbus: Ohio State University. Retrieved February 12, 2018, from https://books.google.com/books/about/Dacum_Handbook.html?id=Y409nQAACAAJ

Ramalibana, K. L. (2005). An investigation into the effectiveness of the staff development policies and programmes of the unisa library.  َUnpublished doctoral dissertation, Master of Information science, University of south Africa. Retrieved February 12, 2018, from http://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/2355/dissertation.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Ullah, M., Ameen, K., & Bakhtar, S. (2011). Professional activities, needed competencies and training needs of medical librarians in pakistan. Education for Information, 28 (2-4), 115-123