ارزیابی ساختاری و محتوایی بانک مستندات ایران براساس مدل مفهومی فراد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

چکیده

هدف: ارزیابی بانک مستندات ایران براساس مدل فراد از منظر انطباق ساختاری و محتوایی است.
روش‌شناسی: برای انجام این مطالعه ترکیبی از روش مطالعه اسنادی (کتابخانه‌ای) و پیمایشی استفاده شد. برای کمّی‌سازی خصیصه‌های فراد نیز رویکرد امتیاز وزنی به‌کار رفت.
یافته‌ها: میانگین انطباق ساختاری و محتوایی "بانک مستندات ایران" با مدل فراد به‌ترتیب 48/80 و 13/22 امتیاز است. بیشترین و کمترین میانگین انطباق ساختاری به‌ترتیب مربوط به نقش کاربری "توجیه" با 18/93 و "یافتن" 33/67 امتیاز است. بیشترین و کمترین میانگین انطباق محتوایی در نقش‌های کاربری مربوط به "یافتن" با 36/25 و کمترین مربوط به نقش کاربری "بافتارنمایی" با 11/21 امتیاز است.
نتیجه‌گیری: وجود تفاوت معنادار بین میانگین انطباق ساختاری و محتوایی پیشینه‌های مستند مارک ایران با مدل فراد دیده می‌شود. مارک ایران توانسته است ساختار بالقوه‎ مناسبی را برای پیاده‌سازی مدل فراد مهیّا کند، اما به‌کار نگرفتن این ساختار در تولید داده‌های مستند سبب شده است که در حال حاضر محتوای لازم برای اجرای مدل فراد وجود نداشته باشد. لذا ایجاد الگویی برای افزایش کارکرد داده‌های مستند کتابخانه ملی در جهت اف.آر.بی.آر.‌سازی ضروری است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Structural and Content Assessment of Iran Authority database Based on FRAD Conceptual Model

نویسنده [English]

  • S. Akbari
چکیده [English]

Purpose: To evaluate the extent to which the structure and content of Iran authority file complies with FRAD model.
Methodology: A combination of desk research and survey is employed. FRAD’s attributes were quantified using weighted score.
Results: The average structural and content compatibility of Iran authority file with FRAD model is 80.48 and 22.13 respectively. The highest and lowest mean match regarding structure is related to “justify” and “find” user tasks respectively with 93.18 and 67.33 scores and correspondingly to “find” and “contextualized” user tasks with 25.36 and 21.11 average scores regarding content.
Conclusion: There is a significant difference between Iran authority file and FRAD model in terms of structure and content. Iran MARC structure complies with FRAD model in data storage, however, National Library of Iran has not employed this structure in Iran authority file and required data for FRAD implementation have not been desirably valued. Not using Iran MARC structure properly in producing authority data results in lack of required content to implement FRAD model. Therefore, creating a model to improve data authorities’ function toward FRBRization is essential. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • assessment
  • authorities bank
  • National library of Iran
  • IranMARC
  • FRAD
اکبری‌داریان، سعیده (1393). بررسی کارکردپذیری پیشینه‌های مستند مارک ایران براساس مدل‌های "ملزومات کارکردی داده‌های مستند (FRAD)" و "ملزومات کارکردی داده‌های مستندموضوعی (FRSAD)" و ارائه الگوی پیشنهادی. پایان‌نامه دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران.

اکبری‌داریان، سعیده؛ باب‌الحوائجى، فهیمه (1394). کارکردپذیرى پیشینه‌های مستند نام اشخاص در مارک ایران براساس مدل "ملزومات کارکردی داده‌های مستند" (فراد). مطالعات ملی کتابداری و سازماندهى، 26 (2)، 24-7.

ارسطوپور، شعله (1389). بررسی میزان انطباق ساختار مارک ایران بر الگوی ملزومات کارکردی پیشینه‌های کتابشناختی (FRBR) و نگاه کاربران فهرست‌های رایانه‌ای به موجودیت‌های مطرح در این الگو. پایان‌نامه دکتری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد.

حاجی‌زین‌العابدینی، محسن (1389). امکان‌سنجی به کارگیری الگوی ملزومات کتابشناختی (اف.آر. بی.آر.) ایفلا در پیشینه‌های کتابشناختی فارسی. پایان نامه دکتری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز.

صادقی‌گورجی، شهربانو (1391). امکان سنجی کاربرد الگوی ملزومات کارکردی داده‌های مستند (اف.آر.ای.ای) برای مهار مستند نام اشخاص حقیقی در پژوهشگر گوگل. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور، مرکز مشهد.

Akbari-Daryan, S., Taheri, S. M., & Shakeri, S. (2012). The Functionality of Bibliographic Records of IRANMARC based on Functional Requirements for Bibliographic Records (FRBR) for monographs. Retrieved August 20, 2016, from http://conference.ifla.org/sites/default/files/files/papers/ wlic2012/92-akbaridaryan-en.pdf

Albertin Erina, Francina. )2010). E-Process Selection using Decision Making Methods. thesis of PhD. at Massey University Palmerston North, New Zealand. Retrieved December 4,2017,from

Delsey, T. (2002). Displays for multiple versions from MARC21 and FRBR. washington: Library of congress. Retrieved August 20, 2016, from

http://www.loc.gov/marc/marc-functional-analysis/multiple-versions.html

Doerr, M., Riva, P., & Zumer, M. (2012). FRBR entities: Identify and identification. cataloguing & Classification Quarterly, 50 (5-7), 517- 541.

Jin, Q. (2012).Demystifying FRAD: Functional Requirements for Authority Data. Santa Barbara: Libraries unlimited.

IFLA Study Group on the Functional Requirements for Bibliographic Records (2009). Functional Requirements for Bibliographic Records. Final report.. Approved by the Standing Committee of the IFLA Section on Cataloguing, September 1997, as amended and corrected through February 2009 as amended through February 2009. Retrieved November 11, 2017, from https://www.ifla.org/files/assets/cataloguing/frbr/frbr_2008.pdf

IFLA (2014). Frequently asked questions. Retrieved August 20, 2016, from http://www.ifla.org/node/949

IFLA Working Group on Functional Requirements and Numbering of Authority Records. (FRANAR) (2013). Functional Requirements for Authority Data: a conceptual model ( Final Report December 2008). Approved by the Standing Committees of the IFLA Cataloguing Section and IFLA Classification and Indexing Section March 2009 As amended and corrected through July 2013.  Retrieved November 11, 2017, from http://www.ifla.org/files/assets/cataloguing/frad/frad_2013.pdf

Le Boeuf, P. (2003). Brave new FRBR world. IFLA cataloguing principles: Steps towards an International cataloguing code (IFLA series on bibliographic control 26). Frankfurt: IFLA. Retrieved August 20, 2016, from  http://deposit.ddb.de/ep/netpub/85/61/78/967786185/_data_dyna/ _snap_stand_2003_06_02/news/pdf/papers_leboeuf.pdf

Tillett B. B. (2005). FRBR and cataloging for the future. Cataloging & Classification Quarterly, 39 (3-4), 197-205.

Veve, M. (2009). Applying the FRAD conceptual model to an authority file for manuscripts: Analysis of a local implementation. Cataloguing and Classification Quarterly, 47 (2), 125- 144.

Willer, M., & Barbaric, A. (2012). FRBR/FRAD and eva verona's cataloging code: Toward the future development of croatian cataloging code. Cataloging & Classification Quarterly, 50 (5-7), 542-563.

Yee, M. (2005) . FRBRization: a method for turning online public lists into online public catalogs. Information Technology Ans Libraries, 24 (3), 77-95. Retrieved August 20, 2016, from http://escholarship. org/uc/item/7gx5v7q5