رویکردهای رایج در انتصاب علوم کتابداری به سایر حوزه‌های موضوعی در پایگاه‌های اطلاعاتی انگلیسی زبان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

2 کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی

چکیده

هدف: در این پژوهش بر آن هستیم تا به بررسی وابستگی و تداخل موضوعی علم کتابداری و اطلاع‌رسانی به سایر حوزه‌های موضوعی بپردازیم. تلقی عمومی از حوزه کتابداری و اطلاع‌رسانی انتصاب آن به علوم انسانی و اجتماعی است. چنانکه در بسیاری از پایگاه‌های اطلاعاتی برای دستیابی به اطلاعات در این حوزه ناگزیر به انتخاب شاخه موضوعی علوم انسانی یا علوم اجتماعی هستیم. اما عملکرد پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر جهان - که یکی از مهم‌ترین متصدیان انتظام و بازیابی مطالب علمی هستند - در امر تقسیم‌‌بندی علم به شاخه‌ها و زیرشاخه‌های گوناگون به گونه دیگری است. در بررسی حاضر، سعی شده است با بررسی نحوه ترسیم ساختار درختی علم ،توسط پایگاه‌های اطلاعاتی، تا حدی غلط بودن وابستگی صرف کتابداری به علوم انسانی به اثبات برسد.
روش/ رویکرد پژوهش:  در این بررسی، ابتدا، به بررسی نحوه تقسیم‌بندی علوم تحت شاخه‌ها و زیرشاخه‌های موضوعی توسط پایگاه‌های اطلاعاتی ساینس دایرکت، اسپرینگر،‌ اسکوپوس، و وایلی پرداخته شد. علت انتخاب این پایگاه‌ها جامع‌الاطراف بودن نسبی موضوعات تحت پوشش آنهاست (به عبارتی تخصصی نبودن آنها). در مرحله بعد ،جایگاه علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی در این شبکه با انجام جست‌وجوهای تخصصی مشخص  شد.
یافته‌ها: براساس یافته‌های به‌دست آمده از جست‌وجو در پایگاه‌های اطلاعاتی مورد بررسی، علوم فیزیکی، و در این حوزه، زیرشاخه علوم رایانه بیشترین سهم را در جای دادن مقالات حوزه کتابداری و اطلاع‌رسانی به خود اختصاص داده است. علوم انسانی و زیرشاخه علوم اجتماعی در رتبه بعد قرار دارند. مقدار کمی از مطالب از شاخه علوم پزشکی استخراج شد.
نتیجه‌گیری: نتابج پژوهش نشان داد که کتابداری و اطلاع‌رسانی نه شاخه‌ای از علوم انسانی و نه یک علم بین‌رشته‌ای است؛ بلکه ماهیت مستقلی دارد. هرچند که براساس این بررسی می‌توان نتیجه گرفت علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی بیشترین ارتباط را با حوزه علوم رایانه و سپس علوم اجتماعی دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Common Approaches in Assigning Library Science to Other Subject Areas by English Language Databases

نویسندگان [English]

  • M. Zarei 1
  • N. Eshtehar 2
1 M.A., Medical Library and Information Science Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran
2 M.A., Library and Information Science Alzahra University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Purpose- The present survey attempts to study the subject overlap and interrelationship between library and information science and other subject fields. In the public’s view, the field of library and information science is believed to be a sub-discipline of the humanistic and social sciences. This conforms to the fact that in many databases, there is no choice but to choose the subject subcategory of humanistic or social sciences in order to obtain information regarding this field. Yet the way internationally accredited databases, which are among the most important operators in organizing and marketing scientific texts, subcategorize science into various branches and subbranches is different. This survey tries to establish the incorrectness of merely linking library and information science with humanistic sciences, to the extent that this is possible by means of an analysis of the subdivision of sciences in different databases.
Design/methodology/approach- In the first place, categorization of science into various branches and subbranches by Willey, Scopos, Springer, and Science direct databases has been examined. These databases were chosen because of the relative generality of the subjects covered there, i.e. since the subjects are not specialized. Then the position of library and information science in this information set was pinpointed through specialized search.
Findings- According to the results obtained from the databases under study, physics and computer sciences make the most amount of contribution in encompassing articles written on library and information science. Humanistic and the subbranches of social sciences come next. A small amount of the texts were also extracted from medical sciences.
Conclusion- The results indicate that library and information science is neither a subdiscipline of humanistic sciences nor merely an area of interdisciplinary overlap, but of independent nature. Based on this study, it can be derived that library and information science is mostly interrelated with computer sciences in the first place and social sciences in the second.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Library and information science
  • interdisciplinary studies
  • database
  • science tree diagram