مجلات دسترسی آزاد: مفاهیم و کاربرد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع‌رسانی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قم

چکیده

هدف: این مقاله به تبیین مفهوم مجلات دسترسی آزاد و فلسفه وجودی آنها می­پردازد و ضمن پرداختن به تعاریف ارائه شده در این خصوص، انواع ناشران مجلات دسترسی آزاد، شیوه­های تأمین مالی آنها، نقاط قوت و ضعف، فرصت­ها و تهدیدهای پیش روی آنها، و وظایف کتابخانه­ها و کتابداران درقبال این نوع انتشارات را مورد بحث قرار می­دهد.
روش/ رویکرد پژوهش: پژوهش حاضر، به روش مرور منابع و متون و مراجعه به منابع کتابخانه­ای، اعم از سنتی و دیجیتال، انجام شده است.
یافته­ها: مجلات دسترسی آزاد، که در پاسخ به بحران نشریات ادواری پدید آمده ­است، فرصت مناسبی در اختیار کتابخانه­ها و محققان می­گذارد تا به­راحتی و بدون پرداخت کمترین وجهی به اطلاعات علمی و پژوهشی دسترسی پیدا کنند و بدین طریق امر پژوهش را شتاب بخشند.
نتیجه­گیری: نشریات الکترونیک رایگان موقعیت­هایی را در اختیار کتابداران قرارمی­دهد و مسئولیت آنان ایجاب می­کند تا از این فرصت استفاده نموده و با گردآوری، سازماندهی، و اشاعه هدفمند این نوع نشریات، ضمن صرفه­جویی در بودجه گام مؤثری در جهت وسعت بخشیدن به مجموعه کتابخانه خود و غنای آن بردارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Open Access Journals: Concepts and Application

نویسنده [English]

  • R. Saadat
M.A. in Library and Information Science; Islamic Sciences and Culture Academy, Qom, Iran
چکیده [English]

Objective: This article aims to explain the concept and the philosophy behind open access journals. Accordingly, after reviewing some definitions offered, the paper discusses issues such as the different types of open access journal publishers; methods of funding these publications; the strengths, weaknesses, opportunities, and threats of these publications, and the duties of libraries and librarians in this regard.
Methodology/Approach: This research was carried out through a review of the literature on open access publications and by referring to library resources, both printed and electronic.
Findings: Open access journals offer a good opportunity to libraries and researchers to easily and freely access scientific information and therefore accelerate the research process.
Conclusion: Free open access journals provide opportunities for librarians. Due to their responsibilities, librarians should take this opportunity to enrich their library collections and reduce spending by collecting, organizing, and purposefully disseminating such journals.

کلیدواژه‌ها [English]

  • open access journals
  • Periodicals
  • Self-archiving
  • free electronic journals