بررسی زمینه‌یابی ارائه خدمات کتابخانه‌ای به‌وسیله تلفن همراه در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی کتابخانه آستان قدس

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه پیام نور مشهد

چکیده

هدف: پژوهش حاضر نخست به بررسی انواع خدمات کتابخانه‌ای قابل ارائه به‌وسیله تلفن همراه می‌پردازد تا با شناخت خدمات تلفن همراه و نظرسنجی از جامعه استفاده‌‌کننده (اعضا کتابخانه مرکزی) هدف از انجام این پژوهش را که بررسی زمینه‌یابی ارائه خدمات کتابخانه‌ای با تلفن همراه در کتابخانه مرکزی آستان قدس است، محقق کند.
روش/ رویکرد پژوهش: پژوهش کاربردی و از نظر شیوه گردآوری اطلاعات، پیمایشی است. ابزار گردآوری اطلاعات را پرسشنامه نظرسنجی و مصاحبه تشکیل داده است. در پرسشنامه محقق‌ساخته، پیمایش کاربران صورت گرفت و میزان مقبولیت ارائه انواع خدمات کتابخانه‌ای با تلفن همراه بررسی شد. این پرسشنامه بین384 نفر از اعضای کتابخانه و به‌صورت تصادفی توزیع و درنهایت 325 پرسشنامه دریافت شد. برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی نظیر توزیع فراوانی، میانگین و... استفاده شد. نتایج حاصل از انجام مصاحبه با کارمندان اداره فناوری اطلاعات سازمان که از 65 سؤال تشکیل شده بود، با تلفیق نظرات و مقایسه تقاضای پاسخ‌گویان برای اولویت استفاده از خدمات تلفن همراه نظیر تازه‌های کتاب، بارگذاری فایل‌های الکترونیکی، امکانات شارژ مالی پژوهش را به هدف خود نزدیک کرد.
یافته‌ها: طبق یافته‌های پژوهش، کاربران کتابخانه با ارائه انواع خدمات تلفن همراه موافق‌اند. باتوجه به اینکه 93 درصد خدمات پیشنهادشده در پرسشنامه از میزان مقبولیت بالای60 درصد در بین پاسخ‌‌دهندگان برخوردار بوده است، ضرورت دارد که تمام خدمات پیشنهادی در کتابخانه پیاده‌سازی شود. از میان خدمات پیشنهادی، آگاهی‌‌رسانی از کتاب‌ها و منابع جدید کتابخانه به اعضا از طریق پیامک با 86 درصد دارای بالاترین میزان مقبولیت است. پس از آن، خدمات اشاعه گزیده‌‌ اطلاعات با82 درصد در اولویت دوم قرار دارد. برخی از خدمات پیام کوتاه و ارسال بلوتوث به‌تازگی راه‌‌اندازی شده است. امکان ارائه سایت بهینه‌شده برای تلفن همراه باتوجه به کارآیی ویژه، بهتر است به متخصصان کامپیوتر یا شرکت‌های تهیه نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای واگذار شود.
نتیجه‌‌گیری: لازم است کتابخانه‌های ایران از امکانات و توانمندی‌های منحصربه‌فرد تلفن همراه برای ارائه خدمات کتابخانه در عصر جدید استفاده کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Desirability of mobile phone technology for provision of services to users in libraries of Astan Quds

نویسندگان [English]

  • B. S. Alavifar 1
  • H. Sharif Moghaddam 2
1 MA, knowledge and Informaiton Science, Library of Astan Guds
2 Associate Professor, Departement of Knowledge and Information Science, Payam-e-Noor University, Mashhad
چکیده [English]

Purpose: This Study seeks to explore different services can be offer in libraries via mobile phones, then reveal the opinion of the users of Organization of  Libraries, Museums and Document center of Astan Quds Razavi about library services based on cell Phones, to recommend new services for this library. 
Design/Methodology/Approach: Descriptive survey method was used in this research and the required data were collected from 325 randomly selected samples, through a questionnaire developed by researcher and Library facilities in order to provide mobile services was assessed with the interview.
Findings: Findings showed that80% of respondents supported the use of Mobile phone in the library. 86% of respondents like to use SMS services to know information on new books. Reference services like SDI 82%, downloading electronic files with Bluetooth include high levels of demands.  Totally, in 79% of proposed services, respondents consent was more than 60%.
Originality/value: Mobile Library Services provide easy access to work with library services and facilities, and it’s expected that the efficiency of central library of Astan Quds Services will be greater by using Mobile Library Services High level of satisfaction of the users can be met.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mobile phones
  • Mobile library services
  • Central Library of Astan Quds