کاربردهای وب‌سنجی در سنجش ارتباطات علمی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاه پیام نور کرمانشاه

2 دانشجوی دکتری کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاه فردوسی مشهد

3 استاد کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

هدف: امروزه وب ابزار مهمی برای ارتباطات و همکارهای رسمی و غیررسمی میان پژوهشگران، و برای سایر افراد نیز قابل دسترس است. تعداد منابع مختلف موجود در وب هر سال چند برابر، و این امر منجر به توجه بیشتر به سمت پژوهش می­شود. میزان استفاده واقعی از صفحات وب عامل مهمی در پژوهش­های وب است. طبق پژوهش­های وبی گسترده­ای که از اواسط دهه 1990 انجام گرفته­اند، اصطلاحات جدید و متفاوتی برای ارائه جنبه­های گوناگون وب به­وجود آمده و توسط افراد مختلفی ارائه شده­اند. هدف این پژوهش بررسی نقش وب­سنجی در بررسی جنبه­های مختلف وب است و کاربردهای عملی مختلف وب­سنجی را مورد بحث قرار می­دهد.
روش/ رویکرد پژوهش: در این پژوهش با مرور منابع، یازده کاربرد وب­سنجی بررسی شده و نتایج هر کاربرد را به­صورت مجزا ارائه کرده است.
یافته­ها: بررسی­ها نشان داد که متخصصان وب­سنجی قادرند تا این محیط پیچیده را مطالعه و بررسی کنند. وب­سنجی به ارزیابی عملکردها و ارتباطات علمی پژوهشگران و دیگر افراد، با به­کارگیری روش­های وب­سنجی و فرمول­های مربوطه و آموزش­های ویژه کمک می­کند. همچنین وب­سنجی شباهت­هایی با کتاب­سنجی و علم­سنجی دارد، اما سنجش محض این مطالعات نیست بلکه تفاوت­های عمده­ای با آنها دارد.
نتیجه­گیری: بررسی نتایج این پژوهش نشان داد که پژوهش­های وب­سنجی به علت ماهیت پویای وب و عملکرد موتورهای کاوش (که ابزار اساسی برای جمع­آوری داده­های مطالعات وب­سنجی هستند)، همچنین وب نامرئی، ناپایداری منابع وبی و غیره، با  علم­سنجی و کتاب­سنجی متفاوت است. همچنین نتایج حاکی از آن است که پژوهش­های وب­سنجی با مشکلات بیشتری نسبت به پژوهش­های کتاب­سنجی و علم­سنجی روبروست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Survey about the Application of Webometrics in Scholarly Communications

نویسندگان [English]

  • F. Soheili 1
  • F. Danesh 2
  • R. Fattahi 3
1 Instructor, Department of Library and Information Science, Payame Noor University of Kermanshah, Kermanshah, I.R. Iran
2 PhD student of Library and Information Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, I.R. Iran
3 Professor, Department of Library and Information Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, I.R. Iran
چکیده [English]

Purpose: Nowadays the Web has turned to a significant means for communication and both formal and informal collaboration among researchers, it is also accessible to others. The number of sources available on the Web in various fields is multiplying annually. This matter naturally leads researchers to pay greater attention to Web research in which the extent of the real use of Web pages is a principal factor. Following widespread Web research conducted since the mid-1990s, many new and varied terms related to the present aspects of the Web have been created and introduced by a variety of people. This research aims to study the role of Webometrics in studying various aspects of the Web and to discuss the different practical applications of Webometrics.
Design/Methodology/Approach: While reviewing different resources, the present research has studied 11 applications of Webometrics and presented the results of each application separately.
Findings: Investigations indicate that Webometrics experts are able to investigate and study the complex environment of the Web. Webometrics can aid the assessment of scholarly communications and the activities of researchers and others, by applying Webometrics methods and formulae and also by the help of special instructions. Webometrics shares similarities with Bibliometrics and Scientometrics but Webometrics studies are not a mere measurement of these studies and differ markedly from them. Factors like the dynamic nature of the Web and the complexities of search engines - which are the principal data collection tools for Webometrics studies - and also the Invisible Web, the instability of web sources, etc. illustrate the wide differences between Webometrics and Bibliometric and Scientometric studies. Webometrics studies face more difficulties in comparison with Bibliometric and Scientometric studies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • webometrics
  • scholarly communications
  • links analysis
  • Web Impact Factor (WIF)
  • visibility