رابطه فضای مجازی و عام‌گرایی کاربران اینترنت در میان کارکنان سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علوم‌ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی

2 استادیار علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی

3 استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

هدف: برپایه آراء مارشال مک‌لوهان، سورن کی‌یرکگور، ژیل دولوز، مانوئل کاستلز، هربرت دریفوس و دیگر فیلسوفان و جامعه‌شناسان و دانشمندان علوم ارتباطات و اطلاع‌رسانی، مدلی مفهومی براساس سه نوع ساختار تاریخی ذهن و توصیف ویژگی‌های هر یک و نقش فناوری‌های نوین شبکه‌ای در تغییر ماهوی ذهن انسان ارائه شده تا برای درک تأثیرات فضای شبکه‌ای بر عام‌گرایی مخاطبان و کاهش گرایش‌های خاص‌گرایانه در میان آنها در مطالعات آینده‌نگرانه به‌کار برده شود.
روش/ رویکرد پژوهش: براساس آرای صاحبنظران فوق، تعدادی شاخص برای عام‌گرایی و خاص‌گرایی تعریف و برمبنای آنها گویه‌هایی برای سنجش نگرش‌ها استخراج شد. پرسشنامه نهایی، سابقه، کمیّت و کیفیت حضور افراد را در فضای اینترنت ‌سنجید و گرایش‌های خاص‌گرایانه و عام‌گرایانه آنها را منطبق بر ساختار طیف لیکرت اندازه‌گیری کرد.
یافته‌ها: میزان و شدت قرارگیری در معرض شبکه جهانی اطلاعات، بر رشد عام‌گرایی در مقابل خاص‌گرایی اثرگذار است، گرچه این اثرگذاری شدت قابل توجهی را نشان نمی‌دهد.
نتیجه‌گیری: عوامل متعددی بر عام‌گرایی و خاص‌گرایی افراد اثرگذارند و رشد فضای شبکه‌ای، یکی از مهم‌ترین آنهاست که علاوه بر آثاری که محتوای اطلاعاتی این شبکه‌ها دارند، بخشی از این اثر به ماهیت و ساختار بنیادینِ شبکه برمی‌گردد و پژواک نظریه معروف مک‌لوهان را که «رسانه، همان پیام است»، در مورد شبکه‌های اطلاعاتی جدید طنین‌ می‌افکند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Relation Between the Cyberspace and Generalism in Internet Users Among the Staff of the National Library and Archives of Iran

نویسندگان [English]

  • H. Habibi Fahim 1
  • H. Khaniki 2
  • A. Entezari 3
1 M.A. of Communication Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, I.R. Iran
2 Assistant Professor of Communication Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, I.R. Iran
3 Assistant Professor of Sociology, Allameh Tabatabai University, Tehran, I.R. Iran
چکیده [English]

Purpose: On the basis of the viewpoints of Marshall McLuhan, Søren Kierkegaard, Gilles Deleuze, Manuel Castells, Hubert Dreyfus and other philosophers and sociologists and scientists of information and communication studies, a conceptual model based on three types of historical structures of the mind and the description of features of each and the role of modern network technologies in changing the nature of human mind is presented. This model may be used in futuristic studies for understanding the effects of the networking space in the generalism of users and the reduction of individualistic tendencies among them.
Design/Methodology/ Approach: On the basis of the viewpoints of the abovementioned experts, a number of indicators were defined for generalism and individuality. Based on these indicators, some questions were extracted for evaluating the viewpoints. The final questionnaire assessed the history, quantity and quality of the presence of the study population in the internet. It also evaluated their individualistic and generalistic tendencies based on Likert scale.
Findings: The amount of exposure to the World Wide Web affects the increase of generalism against individualism. However, this affect does not show a considerable intensity.
Conclusion: Several factors affect the generalism and individualism of individuals and the development of a networking environment is one of the most important of them. In addition to the effects that the content of these networks have, a portion of this effect is due to the fundamental structure and nature of networks. Modern information networks endorse the famous theory of McLuhan that "The medium is the message".

کلیدواژه‌ها [English]

  • cyberspace
  • generalism
  • individuality
  • identity
  • Internet
  • network
  • modernism
  • Postmodernism
  • root-tree structure
  • rhizome structure
  • informing